﴿ وَ لاَ تُسْرِفُوا إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ﴾ .»[495] نیز زینت، به سلاح تفسیر شده است، یعنی اسلحه خود را به دست بگیرید. زینت مرد اسلحه است.
در منطق اسلام پیوند تنگاتنگی بین نماز جماعت و جنگ وجود دارد. حرکت منظم نمازگزاران هنگام قیام و رکوع و سجده و تشهد، این پیوند نزدیک را تأیید میکند. از آنجا که مرد نیرومندتر است، اسلام میخواهد او را تمرین دهد تا از زن حمایت کند، زیرا توانایی زن در امور غیر جنگی است.
سؤال یازدهم: آیا جن وجود دارد؟ دلیل آن چیست؟ ارتباط بین جن و انسان چگونه است؟ آیا در گذشته یا حال جن در برابر چشم انسان ظاهر شده است؟ در هر دو صورت دلیل آن چیست؟
اگر این یک سؤال دینی باشد نه فلسفی [برای آن جواب دارم.] ممکن است سؤالکننده از نظر علمی بپرسد: دلیل علمی و تجربه مادی بر اثبات وجود جن چیست؟ من هیچ دلیل مادی برای وجود جن ندارم. ولی در عین حال، برای نفی وجود جن نیز دلیلی ندارم. از نظر علمی دلیلی بر وجود جن یا نفی وجود جن نداریم.
اما اگر سؤال دینی باشد، یعنی نظر اسلام درباره جن چیست، قرآن کریم آشکارا میگوید جن وجود دارد. دهها آیه از جن نام برده و درباره جن، ایمان جن، تباهی جن، فعالیت جن و بسیاری موارد دیگر سخن گفته است. حتی در قرآن سورهای به نام «سوره جن» وجود دارد. بنابراین، مسلم است که جن وجود دارد. اما اینکه آیا تاکنون در برابر انسان ظاهر شده یا نه و آیا در انسان تأثیر میگذارد یا نه، باور من این است که جن نمیتواند تأثیری در زندگی انسان داشته باشد و خداوند متعال مهربانتر از آن است که موجودی نامریی را بر انسان مسلط کند، بدون آنکه انسان بتواند از آن جلوگیری کند یا او نیز تأثیرگذار باشد.
کلمه جن به معنای تاریکی و پنهان شدن است. اما اینکه آیا در برابر انسان ظاهر شده یا نه، دروغهای بسیاری گفته میشود و هرکسی ادعا میکند جن را دیده است. ��ن همه این ادعاها را دروغ میدانم و نمیتوانم آنچه درباره جن گفته میشود، باور کنم.
ازجمله چیزهایی که میگویند، این است که مثلاً در فلان خانه عده بسیاری جن وجود دارد. ولی ما آن خانه را جستوجو کردیم و چیزی نیافتیم. یا مثلاً میگویند در راهها و حمامها و انبارها جن وجود دارد، ما چنین چیزی نیافتیم.
سؤال دوازدهم: جناب امام! خداوند متعال در قرآن فرموده است: « ﴿ المالُ وَالبَنُون زِینَةُ الحَیاةِ الدُّنیا ﴾ » [496] چرا مال را قبل از فرزندان آورده است. سپاس و احترام مرا پذیرا باشید.
شاید به خاطر آنکه انسان اول مال به دست میآورد، بعد صاحب فرزند میشود. انسان ابتدا کار میکند و اموالی به دست میآورد و سپس ازدواج میکند و صاحب فرزند میشود.
سؤال سیزدهم: ای امام برخوردار از الهام! علت اختلافی که بین شما و کامل اسعد پیش آمده، چیست؟ ما از همه اهالی جنوب و غیر آن شنیده ایم که از زمانی که شما اعلام اعتصاب عمومی کردید، این اختلاف شدیدتر شده است و آقای اسعد یا دیگران با آن مخالفت کرده اند. اختلاف میان شما بر
[495]. «ای فرزندان آدم، به هنگام هر عبادت زینت خود را بردارید و نیز بخورید و بیاشامید ولی اسراف مکنید که خدا اسرافکاران را دوست نمیدارد.» (اعراف، 31)
[496]. دارایی و فرزند، پیرایههای این زندگانی دنیاست.» (کهف، 46)