زینب(س)، شکوه شکیبایی (بخش دوم)
( بسمالله الرحمن الرحیم )
والحمدللّه رب العالمین والصّلاه والسّلام علی سیدنا محمّد وعلی آل بیته الطیّبین الطّاهرین.
بنابر برخی قراین تاریخی در مقاتل و کتبـی که درباره واقعه کربلا و نتایج و زمینههایش بحث میکند، خاندان امام حسین و اهلبیت رسولخدا در آغاز ماه صفر، یعنی پس از گذشت بیست روز از شهادت امام حسین(ع)، وارد شام شدند. علت این مسئله و گذراندن آنان از شهرهای متعدد، این بود که در گذشته وسایل کافی و سریع برای تأمین عبور کاروانها از صحرا، وجود نداشت. با توجه به کمبود آب و وسایل زندگی و امکانات استراحت سوار و چارپا، از صحرا بیم داشتند و میکوشیدند که از شهرها و آبادیها بگذرند.
این شهرهـا و مسیری که این کاروان از آن گذشتـه، چندان روشن نیست و در تاریخ ثبت نشده است، زیرا میکوشیدند تا کاروان اسرا را و سرهای پاک را بنابه علل سیاسی و محافظهکاری و ترس از شورشها و مشکلات احتمالی راه، از راهی غیرمتعارف بگذرانند.
پارهای آثار و علایمی که از اهلبیت در بـرخی شهرها مانـده است، نشان میدهد که آنان از این شهرها گذشتهاند. این آثار مشاهدی است که به نام مشهد رأسالحسین ساخته شده است. در شهرهای بسیاری، از این مشاهد ساختهاند و شکّی نیست که سر امام حسین در آنجا دفن نیست، اما این سر مبارک در آنجا قرار داده شده یا ساعاتی در آنجا مانده یا قطراتی چند از خونش در آنجا ریخته است. مردم آن مکان را محترم داشته و مشاهد و مساجدی ساختهاند. رسولخدا در حدیثی میفرمایند: «فَما مِن مَسجِد بُنِیَ إلّا عَلَی قَبرِ نَبِی أَو وَصِیِّ نَبیّ قُتِلَ فَأَصابَ تِلکَ البُقَعةَ رَشَّةٌ مِن دَمِهِ، فَأَحَبَّ اللهُ أن یُذکَرَ.»[305] (هیچ مسجدی بنا نشده است، مگر آنکه بر قبر نبی یا وصی یا شهیدی که به شهادت رسیده باشد و قطرهای از خونش به آن خاک ریخته باشد. خداوند خوش ��میدارد مگر در این اماکن مسجد ساخته شود.)
این استدلال و شبیه آن، منجر به ساخت مشاهدی به نام رأسالحسین در شهرهای بسیاری شد. این مشاهد نشانههایی هستند که بر مسیر عبور اهلبیت از کوفه به شام دلالت میکنند؛ سفری که بیست روز یا کمتر به طول انجامید.
در برخی از شهرها ازجمله عسقلان و حماه
و حمص و غیر اینها، اماکنی به نام رأسالحسین هست. حتی در شهر حلب نیز مکانی به نام مشهدالنقطة وجود دارد. این مکان در حلب ساختمانی بزرگ و باشکوه و یکی از بزرگترین مساجد حلب است. این مسجد در دوره عثمانیها تخریب شد، چون در آن اسلحه و مهمّات نگهداری میکردند. این مهمّات منفجر و مسجد ویران شد. اخیراً به دستور آیتالله حکیم و با حمایت مالی او و دیگر مؤمنان، در حال تجدید بنای مسجد با همان معماری پیشین هستند. این مساجد ساخته شد و در زمان حمدانیان که در آن مناطق بودند و به اهلبیت ارادت بسیار داشتند، توسعه یافت.
پس میتوانیم بگوییم که اسـرا و سرهـای پـاک از شهرهای مرکزی گذشتهاند و بنابر خط جغرافیایی
[305]. کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، چاپ چهارم: تهران، دارالکتب الإسلامیة، 1407 ق، ج 3، ص 730