( بسم‌الله الرحمن الرحیم )
بحث این جلسه، تتمه مباحثی است که روزهای جمعه در محل خانه دختران[80] مطرح می‏کردیم. از تأخیری که به سبب عواملی بیر��ن از اختیار من شده است و موجب ناراحتی شما شد، بسیار متأسفم. این بحث را تکمیل می‏کنیم.
ما، هر جمعه ساعت چهار، درباره عقاید و ایمان انسان بحث می‏کردیم. به چه چیزهایی ایمان داشته باشیم؟ و چرا باید به آن‌ها ایمان داشت؟
ما در اعتقادات خود به خدای یگانه و عدالت آفریدگار و پیامبران ایمان داریم و حضرت محمد(ص) را آخرین پیامبر می‏دانیم، به امامت که یکی از مبانی بنیادین اسلام است، ایمان داریم و سرانجام به معاد نیز ایمان داریم.
بحث ما در جلسات گذشته درباره معاد بود. معاد یعنی بازگشت انسان پس از مرگ به عالم وجود برای بررسی و حسابرسی اعمال او: « ﴿ فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّة خَیْرًا یَرَهُ * وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّة شَرًّا یَرَهُ ﴾ .»[81] در آنجا یا به بهشت می‏رود یا به جهنم. سپس به دلایل این عقیده پرداختیم و گفتیم که اولاً، انسان ترکیبی از جسم و روح است. جسم انسان از یک سو، محدود به زمان و مکان است و از سوی دیگر، هر سیزده سال یا بیشتر، به‌طور کلی تغییر می‏کند. درحالی‌که روح محدود به زمان و مکان نیست و از این ‌رو، انسان می‏تواند اشیایی بزرگ‌تر از خود را تصور کند و درباره آن‌ها بیندیشد. گذشته از آن، تفکر و انتقال فکر ما از یک مکان به مکان دیگر نیاز به زمان ندارد. این مباحث را در گذشته مطرح کردیم و از آن‌ها نتیجه گرفتیم که روح وجود دارد و امری تغییرناپذیر و غیرمحدود به زمان و مکان است و جاودانه می‏ماند.
سپس گفتیم که چگونه روحی که جاودانه است، دوباره به بدنی که پس از مرگ نابود می‏شود، بازمی‏گردد و پاسخ قرآن به این مشکل را توضیح دادیم: « ﴿ وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِیَ خَلْقَهُ قَالَ مَنْ یُحْیِی الْعِظَامَ وَهِیَ رَمِیمٌ * قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّة وَهُوَ بِکُلِّ خَلْق عَلِیمٌ ﴾ .»[82] وجود کنونی انسان مجموعه‏ای از مواد گوناگون است که از مناطق مختلف جهان گرد آمده است. همان‌گونه که گفتیم، غذای روزانه شما مرکب از آبی است که مثلاً از صور تأمین شده، گندمی که از کشورهای گوناگون وارد شده، شکری که از آمریکا یا کوبا آمده و قهوه‏ای که مثلاً از برزیل آمده است. این مواد از مناطق گوناگون جمع می‏شوند و وجود یک انسان را تشکیل می‌دهند. همان‌گونه که برای اولین بار خداوند این اشیا را از مناطق گوناگون گرد آورده و به موجودی واحد تبدیل کرده است، دومین بار نیز این کار برای او ممکن و بلکه آسان‌تر است.
بنابراین، خداوند متعال، در روز قیامت اجزای بدن انسان را گردهم می‏آورد و روح را که جاودانه است، به آن برمی‏گرداند تا به همان انسانی که بود، تبدیل شود.
سپس درباره علت این امر بحث کردیم و گفتیم: چرا انسان دوباره برانگیخته می‏ش��د؟ خداوند سبحان جهانی نظام‏مند و هماهنگ و دقیق آفریده است که