یا اینکه موضوع ساده تر از این هاست و فلسطینی ها فقط در فکر آن اند که در فتح لاند، آزادی عمل و قدرت تحرک داشته باشند؟ خواسته ای که در دیگر مناطق جهان عرب به آن دست نیافته اند. روستاییان شیعه مذهب جنوب لبنان با این امر موافق نیستند. البته، شمار آنان فراوان نیست و از لحاظ سلاح و تجهیزات هم با شمار سلاح مقاومت فلسطین مقایسه شدنی نیستند. اما گزینه های دیگری هم پیش روی آن هاست: اسرائیل در همسایگی آن ها، آماده است تا با آنان بر ضد فلسطینیان هم پیمان شود. شاه ایران آماده است که نقش میانجی را بازی کند و با آنان هم پیمان شود و با نام همبستگی با شیعیان، آن ها را آن گونه که امام صدر می گوید با انواع سلاح تجهیز کند.
در هر حال، شیعیان لبنان و علویان سوریه، پیوندهای جدیدی برقرار کرده اند. اقلیت شیعیان ساکن در مناطق سنی نشین نیز همین رویه را پیش گرفته اند و حافظ اسد که خود علوی است، این نکته را فراموش نمی کند. چنین به نظر می رسد که در لبنان هیچ چیز به سوی بهتر شدن در حرکت نیست، بلکه عکس این موضوع در جریان است.
گفت وگوی خبرنگار ما با امام موسی صدر را از نظر می گذرانیم. (ترجمه از فرانسوی: دکتر احمد زین الدین)
به نظر شما آیا رویارویی اخیر میان ارتش لبنان و ارتش سوریه در بیروت، نتیجه تشنج داخلی است یا، چنان که گفته می شود، به تحریک عوامل خارجی و برای فشار آوردن به دولت سوریه است؟
هر دو عامل نقش داشتهاند، حضور نیروهای بازدارنده عربی جنگ داخلی را متوقف کرد، اما راهحلی ریشهای به همراه نداشت. مردم باید خلع سلاح شوند. اما پیش از خلع سلاح فلسطینیها، امکان ندارد بتوان سلاحهای سنگین را از دست لبنانیها خارج کرد. آنان پس از جنگ دوساله، میخواهند به هر قیمت ممکن سلاح خود را حفظ کنند، زیرا از آن هراس دارند که در جنوب نه فقط راستگرایان لبنانی، بلکه اسرائیل هم آنها را تهدید کند و در معرض نابودی قرار گیرند. سوریها بینتیجه تلاش کردهاند که به آنان بقبولاناند که برای حمایت از آنان آمادگی دارند. از طرفی، فلسطینیها با توجه به مشکلاتی که با آن روبهرو بودهاند، جز به خود، به کسی اعتماد نمیکنند. در این فضای متشنج، بازی بزرگان و درگیری کشورهای عربی، ممکن است هر لحظه آتش جنگ را بار دیگر شعلهور کند. بدیهی است که راستگرایان لبنانی به تحریک نیروهای بیگانه در صدد برآمدهاند که نه تنها فلسطینیان بلکه سوریه را نیز در موضع ضعف قرار دهند و از این طریق، جبهه پایداری را هم که در طرابلس و الجزایر شکل گرفته است، تضعیف کنند. سادات، رئیسجمهور مصر، آشکارا سوریه را تهدید کرده که با ایجاد آشوبهای خونین در لبنان، حکومت حافظ اسد را تضعیف خواهد کرد. بیتردید، منافع آمریکا، مصر، عربستان سعودی و دیگر دولتهای به اصطلاح میانهرو در گرو آن است که جبهه الجزایر را متلاشی کنند و از میان دیگر عناصر میانهروتر در سازمان آزادیبخش فلسطین و افراد صاحبنفوذ در سرزمینهای اشغالی، جانشین جدیدی برای جبهه الجزایر در میان فلسطینیها به وجود آورند.
عقیده بر آن است که اگر قرار باشد جنگ دیگری در لبنان به راه افتد، از جنوب آغاز خواهد شد، یعنی