تصریح کرد: «من سیاستمدار حرفهای نیستم و تنها بر مبنای ارزشهایی که در این خاک پاک ریشه دارد و خیر و نیکی و صلح بیپایان را نوید میدهد، عمل میکنم. از?این?رو، تلاش برای حل بحران لبنان را بر هر کار دیگر اولویت میدهم.»
آیا به عقید? شما بحران لبنان در روابط مسلمانان و مسیحیان لبنان تأثیر گذاشته است؟
به عقید? من اگر لبنان تجزیه نشود، مشکل عمدهای این روابط را تحت تأثیر قرار نخواهد داد، بهویژه زمانی که حقایق برای همگان روشن شود و همه دریابند که همزیستی مسلمانان و مسیحیان، گنجین? ارزشمندی است که باید آن را حفظ کنیم و موانعی را که در برابر آن قرار دارد، برطرف کنیم. ازجمله نکات درخور توجه آن است که فرقهگرایی، عامل پیدایش این بحران نبوده است. برای اثبات این گفته، کافی است جزئیات مسئله را به یاد آوریم و فراموش نکنیم که دستهایی ناشناخته این بحران را پدید آوردند. مثلاً در دیر عشاش واقع در عکار (شمال لبنان)، سه راهب کشته شدند. این کلیسا، مدرسهای دارد که اغلب دانشآموزانِ آن را مسلمانان ساکن آن منطقه تشکیل میدهند و خانوادههای آنها هم در اطراف مدرسه سکونت دارند. پس غیرممکن است که این جنایت را مسلمانان مرتکب شده باشند. و طبیعتاً مسیحیان هم نبودهاند. عناصر نفوذی و ناشناخته عامل آن بودهاند. بررسی این حادثه و حوادث مشابه نشان میدهد که هرجومرج موجود در جامع? لبنان، به عدهای از عناصر نفوذی و خرابکار -که به احتمال قوی اسرائیلیاند- فرصت داده که این حوادث را به وجود آورند، در حالی که مسلمانان و مسیحیان با هم و در کنار هماند. من اطمینان دارم که گذر زمان حقایق مهمی را دربار? حوادث لبنان آشکار خواهد کرد، مثلاً آشکار خواهد شد که برخی از رهبران سیاسی راست و چپ، این روش خطرناک را برای جذب و جلب توجه جنگجویان به کار گرفتند، زیرا احزاب آنان نتوانسته بودند با استفاده از ایدئولوژی خود، جنگجویان را آماد? نبرد کنند. از?این?رو، به سلاح فرقهگرایی متوسل شدند و هموطنان بیگناه را قربانی وقایع فرقهای و مذهبی کردند. مثلاً کامیون حامل قرآن کریم را در جاد? بیروت آتش زدند یا به کلیساها هجوم بردند و اشیای مقدس را تخریب کردند و مانند حادث? دیر عکار، راهبان را به قتل رساندند.
آیا هم? مسیحیان در جنگ داخلی لبنان مشارکت داشتهاند؟
قطعاً چنین نیست. بسیاری از مسیحیان با مواضع نیروهای راستگرا در جنگ مخالفت کردند و حتی در مناطق مسلماننشین به زندگی ادامه دادند. آنها در مناطقی که تحت سیطر? احزاب راستگرا قرار داشت، زندگی میکردند، امّا پس از تشدید رویکردهای فرقهای، بسیار نگران بودند، بهویژه به آن علت که جنگجویان هر دو طرف، سازماندهی خوبی نداشتند و نمیتوانستند اوضاع را به گونهای کنترل کنند که جان بیگناهان از حملات انتقامجویانه در امان بماند. ولی با وجود این، بسیاری از مسیحیان و رهبران آنها در هر دو منطق? متخاصم، از ورود به معرکه و درگیری اجتناب کردند.
به نظر شما چگونه میتوان مانع جنگ و فتنه در لبنان شد؟
درواقع این بار اولی نیست که برای ایجاد فتنه تلاش