از درآمد شهرداریها به هفده میلیون لیره میرسد. این هفده میلیون لیره درآمد شهرداری از چند بخشنامه و سوخت و مواد مصرفی و غیر آن است.
سهم بیروت هفده میلیون و ششصد و هفتادوهفت هزار و هشت لیره است، در حالی که سهم هرمل شصتوپنج هزاروصدوهشتادوسه لیره. این آمار و ارقام سال 1971 و 1972 میلادی است. سهم عکار ششصد و چهارده هزار و صدوهفده لیره و سهم حاصبیا دویست و بیستویک هزار و ششصد و چهارده لیره بوده است؛ یعنی در بیروت سهم هر فرد از خدمات دولتی، غیر از بودجه عمومی، 245 لیره و 60 قرش است. این نسبت در خدمات شهرداری بقاع نه لیره و در خدمات شهرداریهای جنوب، ده لیره است، در حالی که این رقم در بیروت 245 است یعنی 25 برابر بیشتر.
به گمانم هیئت ارفد ما را از بحث درباره درآمد فردی بینیاز کند، هرچند آمار آن مربوط به حدود ده یا نه سال پیش است. این تحقیقات از واقعیت اجتماعی لبنان پرده برداشت و نشان داد اینکه میگویند لبنان بدون برنامهریزی و با وضع اجتماعی و اقتصادی کنونی بهگونهای است که همه مردم آن در رفاه و نعمت زندگی میکنند، و آن را معجزه مینامند، درست نیست.
دوست داشتم برای تکمیل این آمارها، وضع آب و برق و مدرسهها و رادیو و تلویزیون و روزنامهها -یعنی خدمات فرهنگی را هم که در کنار مدرسهها ارائه میشود- درمورد بیروت و مناطق مرزی مقایسه کنم، ولی فقط به ذکر نتیجه بسنده میکنم که شاید از آن شگفتزده شوید. من با تلاش و دقت بسیار توانستم ارقام زیر را از آمارهای یونسکو به دست آورم: نسبت بیسوادی در بیروت، یعنی در میان ساکنان اصلی آن نه کارگران مهاجر، یکوسه دهم درصد (3/1%)، در عکار هفتادوشش درصد (76%)، در هرمل پنجاهوسه درصد (53%)، و در مناطق مرزی جنوب سیوهفت (37%) درصد است. این در حالی است که کوتاهی از جانب مردم نیست، زیرا من در بسیاری از روستاها دیدهام که دانشآموز هر روز صبح مسیری به طول یک کیلومتر یا بیشتر را طی میکند تا به مدرسه برسد. من با چشم خود در روستاهای زهرانی در جنوب چنین موردی را مشاهده کردهام و یکی از افراد آگاه در وزارت آموزش و پرورش نیز به من خبر داد که عده دانشآموزان در دو سال تحصیلی (66-67 و 65-66) سی درصد افزایش داشته است که چنین نسبتی در دنیا بینظیر است. اشتیاق لبنانیان به آگاهی و به سوادآموزی و فداکاری پدران که از کمک فرزندانشان در مزارع توتونکاری چشمپوشی میکنند، از این آمارها معلوم است، ولی وسایل آموزشی فراهم نیست.
این آمار تکاندهنده است، بهخصوص نسبت3/1 درصدی بیسوادی در بیروت و نسبت 76 درصدی آن در عکار. این آمار پارهای از نتایج عدالت فرهنگی را، اگر چنین تعبیری درست باشد، یعنی عدالت در اشاعه فرهنگ را برای ما بازگو میکند. کمی هم درباره عدالت همگانی در بیروت و سایر مناطق صحبت کنیم: درباره امنیت، آزادیها، آب، معادن، ثروتهای فراوان لبنان.
مسئله دفاع و امنیت. فکر میکنم همه ما مثل هم هستیم؛ هم در مرزها و هم در پایتخت. هنوز حادثه تجاوز اسرائیل به بیروت و ترور سران مقاومت فلسطین و برخی از جوانان لبنان را به یاد دارید. امروز بعدازظهر شنیدم که به مناسبت گذشت یک سال از این تجاوز، نخستوزیر اسرائیل در اظهاراتی