چگونه این‌طور شد، چرا این‌طور شد، می‌بینیم که در وضع مطلوبی قرار نداریم. ما چه کاری می‌توانستیم انجام دهیم؟ ما از محرومیت گلایه داشتیم. اکنون محرومیت بیشتر شده و گسترش یافته و عمیق‌تر شده است. کسانی که درآمدی کم و متوسط داشتند نیز به طبقه محروم پیوسته‌اند. حتی خود محرومان که قبلاً بهره اندکی از زندگی داشتند، این بهره اندک را نیز از دست دادند. محرومیت به‌طور وحشتناکی گسترش یافت و هیچ‌کس نمی‌دانست که آینده چگونه خواهد بود.
ما سه هدف داشتیم. یکی از آن‌ها جلوگیری از نابودی مقاومت فلسطین بود. امروز مقاومت فلسطین در چه وضعی است؟ بی‌پناه، دستخوش توطئه، ازپاافتاده، زخم‌خورده، زیر بار هزینه‌های فراوان: هزینه آوارگان و مبارزان؛ مهمات آن به کار گرفته می‌شود و مردان و نیروهایش در جنگ جبل مشغول هستند؛ در کشمکش میان لبنانیان وارد شده‌اند؛ برای آشتی میان سوریه و برخی احزاب در رفت و آمدند. گروه‌های ملی نیز از نفس افتاده و در برابر دنیا بی‌دفاع و بی‌پناه مانده‌اند و همواره نگران توطئه‌هایی هستند که بر ضد آنان چیده می‌شود و برای خنثا کردن آن‌ها در تلاش‌اند.
ما درباره وضع جنوب نیز بحث و گفت‌وگو کردیم. آیا دیگر چیزی در جنوب باقی مانده است؟ برخی از پادگان‌ها در جنوب از بین رفته‌اند. تعدادی از توپ‌خانه‌های جنوب به بیروت برده شده است. در جنوب چیزی نمانده تا در برابر اسرائیل بایستد و این در حالی است که روز‌به‌روز بر تهدیدها افزوده می‌شود.
ما درباره یک‌پارچگی لبنان صحبت می‌کردیم. آیا امروز در لبنان وحدت و یک‌پارچگی وجود دارد؟ لبنان تجزیه شده است، ن�� به دو کشور، که به چند کشور و چند مرکز نفوذ و چند سیاست و چندگونه رویداد. مطالبات به کجا رسید؟ همه آن‌ها بر باد رفت. غیر از مسئله استعفای رئیس‌جمهور، دیگر مطالبات اصلاحی حرکتی پوچ و بیهوده است. گفتیم که باید برای آینده لبنان تلاش کنیم. او گفت که این‌ها شعار است. آیا در لبنان حکومتی وجود دارد که ما درباره فرقه‌ای بودن یا غیرفرقه‌ای بودن آن بحث کنیم یا بخواهیم آن را تغییر دهیم یا ندهیم؟ هیچ‌کس نمی‌داند که در این کشور چه کسی حکم‌فرماست؟ وقتی انسان می‌شنود که آنان گرد هم می‌آیند و یک ماده قانونی را اصلاح می‌کنند، ولی معلوم نیست رئیس‌جمهور امضا می‌کند یا نمی‌کند، انسان احساس می‌کند که زندگی او به تمسخر گرفته شده است. بدترین مصیبت آن است که انسان را بخنداند. رئیس‌جمهور امضا کرد. کدام رئیس‌جمهور؟ دفتر رئیس‌جمهور در کفوراست یا در جونیه یا در کشوری دیگر؟ آیا اصلاً زیر نظر حکومت لبنان است یا زیر نظر شبه‌نظامیان یا پارلمان یا کاخ نخست‌وزیری یا دستگاه قضایی؟ کجاست؟ از حاکمیت سخن گفت. کدام حاکمیت؟ حاکمیت لبنان در کجا وجود دارد؟ یک وجب از خاک لبنان باقی نمانده که حاکمیت لبنان به معنایی که ما می‌گوییم، در آن وجود داشته باشد؟ یا زیر نظر هم‌وطنان مسلح است یا زیر نظر ارتش‌های عربی یا مقاومت فلسطین یا سوریه یا زیر نظر کسانی ک�� نمی‌دانیم که هستند.
این است وضعیتی که امروز در آن به سر می‌بریم. در درگیری‌های اخیر تبلیغات جهانی بر ضد ما بود. در گذشته، تصاویر کتائب را در حالی که بر سر جنازه کشته‌شدگان در مسلخ شامپاین می‌نوشیدند، منتشر می‌کردند، ولی امروز تصاویر کامیون‌هایی که