گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 416

جامعه یکتاپرستان (بخش اول)

( بسم‌الله الرحمن الرحیم )
[...]
ما دو نکته مهم را بررسی کردیم: تأثیر ایمان به خدای یگانه بر شکل‌گیری جامعه که آن را جامعه یکتاپرستان نامیدیم. البته در این جلسه نمی‌توانیم تصویری کامل از جامعه اسلامی ارائه کنیم، زیرا ما هنوز در حال برداشتن گام نخست هستیم، هرچند که آغاز و پایان مسیر این گام، اصلی‌ترین گام است. تلاش کردیم از رهگذر ایمان به خدای واحد و نفی دیگر خدایان، خطوط کلی جامعه‌ای را که اسلام به آن فرامی‌خواند، ترسیم کنیم. درباره نکات کلی بحث کردیم و از چهره برخی برادران شنونده معلوم بود که این مباحث برای آن‌ها آرمانی و به اصطلاح «ایده‌آل» و به‌دور از واقعیت زندگی می‌نماید. این نگاه و تذکر درست است و از این رو، من سخنرانی را با مطرح کردن مسئله «شر» به پایان رساندم.
مسئله شر در مفهوم دینی و مفهوم توحیدی مسئله اعتقادی و اجتماعی بسیار مهمی است. آیا در جهان شر وجود دارد یا نه؟ آیا شر مسئله‌ای نسبی و اضافی است؟
پذیرفتن وجود شر ممکن است در تقابل با توحید و یگانگی آفریدگار و یگانگی آفرینش باشد. اگر شر موجود باشد یا اگر فرض کنیم شر امری نسبی است، در این صورت علت به وجود آمدن شر چیست؟
علت آن، پیدایش نزاع است که در اسلام آن را جهاد می‌نامیم. وجود شر همان فرق بین آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی است. وجود شر است که ما را بر آن می‌دارد به فکر ایجاد دستگاه اجرایی باشیم. درباره آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی چه به ذهن شما می‌رسد...؟
حقیقت این است که موضوع جلسه گذشته نیازمند بررسی موضوع شر بود. إن‌شاء‌الله هفته آینده درباره آن بحث خواهیم کرد و اکنون به تکمیل نقاط کلی درباره جامعه یکتاپرستان خواهیم پرداخت. آخرین موضوعی که باقی می‌مانَد، موضوع اقتصاد یکتاپرستان یا عنوانی مانند آن است.
امشب سؤالات فراوانی مطرح شده و سؤالات متعددی نیز از جلسه قبل باقی مانده است. از این رو، از طریق کمیته از برادران اجازه گرفتیم که این جلسه به پرسش و پاسخ اختصاص داده شود.
برادر شیخ عباس گفت سؤالاتی خارج از موضوع سخنرانی هست. از او خواستم آن‌ها را مطرح کند تا برادران دریابند که هر سؤالی را می‌توانند مطرح کنند، هر اندازه چالش‌برانگیز باشد. ما درباره هرچیزی صحبت خواهیم کرد و هیچ ابهام و ایرادی وجود ندارد.
پس از این مقدمه کوتاه، از پرسش‌هایی که درباره موضوع سخنرانی است، آغاز می‌کنیم و سپس به سؤالات کلی می‌پردازیم و بعد از آن به سؤالات خاص.
سؤال اول: ﴿ بسم الله الرحمن ��لرحیم . کمیته فرهنگی مجلس اعلای شیعیان ضمن خوشامدگویی به شما حاضران، درخواست دارد که رأس ساعت هفت و نیم عصر هر پنج شنبه در جلسه حضور یابید. کمیته مصرّانه از دوستان می خواهد که به این ساعت پایبند باشند.