گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 402

معروف و نهی از منکر تأثیر نمی‌گذارد. چرا؟ برای اینکه ما این ابزار و وسایل را که باید برای اصلاح جامعه به ‌کار بروند، از بین برده‌ایم. «رُبَّ تال لِلقُرآنِ وَ القُرآنُ یَلعَنُه» (چه بسا تلاوت‌کننده قرآن که قرآن او را لعن کند.)، «لَعَنَ‌اللّهُ الآمِرینَ بِالمَعروفِ التارِکینَ لَه وَالناهینَ عنِ المُنکرِ الفاعِلینَ بِه.» نتیجه این چه می‌شود؟ نتیجه‌اش این می‌شود که نه قرآن تأثیر می‌گذارد و نه امر به معروف و نهی از منکر و نه موعظه و نصیحت، هیچ کدام.
اما اگر دست‌کم به چیزهایی که می‌دانم و می‌گویم عمل کنم، نه‌تنها دیگران را از معلومات و نتیجه سعی و خیر و خدمت خودم بهره‌مند کرده‌ام، بلکه برای آنان نمونه می‌شوم. وقتی پسرت ببیند که در بدترین حالات، دشنام نمی‌دهی، در بدترین اوضاع، نمازت را می‌خوانی، در بدترین حالات، کنترل خودت را از دست نمی‌دهی و متانت و وقار خودت را حفظ می‌کنی، اگر ببیند دروغ نمی‌گویی، طبعاً ��سرت هم همین‌طور تربیت می‌شود و با همین خلق و خو بزرگ می‌شود. از همان روز اول به تقوا عادت می‌کند،‌ سپس این خلق و خو را به دیگران هم منتقل می‌کند. عمل خیر مثل نور است. فقط یک بار امتحان کن. یک بار که در مجلسی نشسته‌ای و مردم به لغویات و غیبت کردن مشغول‌اند و از این‌ور و آن‌ور حرف می‌زنند و این و آن را مسخره می‌کنند، تو حرفی نزن. سعی کن از این حرف‌ها جلوگیری کنی. یک بار،‌ دوبار، سه بار، کم‌کم می‌بینی که دیگران هم به این‌ نوع رفتارها علاقه‌مند می‌شوند.
بنابراین، کسی که به‌ سهم خود، وظیفه‌اش را انجام می‌دهد، فقط خودش را اصلاح نمی‌کند، بلکه بقیه هم از او یاد می‌گیرند و اصلاح می‌شوند.
من باید به وظیفه خودم عمل کنم، چه دیگران بخواهند اصلاح بشوند چه نخواهند. من بعد از این، در این دنیا حداکثر بیست سال یا ‌سی سال زنده‌ام، ولی در بهشت یا جهنم چند سال؟‌ در قبر چند سال می‌مانم؟ چند سال در قیامت زنده خواهم ماند؟ صدها و هزاران سال و بیشتر از این‌ها، یعنی تا ابد. کسی به حرف من گوش بدهد یا ندهد، چه تأثیری روی من دارد؟ من باید به فکر خودم باشم و به وظیفه خودم عمل کنم و آینده‌ و خلود‌ و بهشتم را بسازم و خودم را از آتش جهنم دور کنم، خواه مردم به حرف‌هایم گوش بدهند یا ندهند. عمر ما محدود است،‌ فقط چند سال. آیا کسی از شما می‌تواند تضمین کند که فردا زنده می‌ماند‌؟‌ آیا کسی در بیان امام(ع) شک دارد که فرمود: با هر لحظه و هر ساعت و هر دقیقه، قدمی به مرگ نزدیک می‌شویم.
ما در این مسیر حرکت می‌کنیم، و بالأخره این مسیر به پایان می‌رسد و عمر ما هم تمام می‌شود. اگر عمل خیری داشته باشیم، عاقبت‌به‌خیر می‌شویم و نجات پیدا می‌کنیم و زندگی جاویدانی برای خودمان درست می‌کنیم، ولی اگر عمل خیری نداشته باشیم، زیان‌کاریم.
بنابراین، مشکل ما در این است که در کارها بر دیگران متکی هستیم، بر دیگران تکیه می‌کنیم و به آن هم اکتفا نمی‌کنیم و شعار توکل به خدا و پیامبر و اسلام و علی بن ابی‌طالب سر می‌دهیم. چه ارتباطی بین من و علی بن ابی‌طالب وجود دارد؟ آیا شباهتی بین من او هست؟ ابداً! من وقتی روی شناسنامه‌ام می‌نویسم «مسلمان»،‌ این دروغ است. من چه ارتباطی به محمد بن عبدالله(ص) دارم؟‌ پیامبر(ص) به دخترش فاطمه(س) می‌فرماید: «یا فاطمةُ إِعمَلی لِنَفسکِ فَإنّی لاأغنی عَنکِ مِنَ‌اللّهِ شَیئاً.» (ای فاطمه، برای خود کار کن، چراکه من