گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 328

جناب امام، آیا همان گونه که از پیوستگی آیات روزه می‏فهمیم، میان روزه و قرآن کریم ارتباط وجود دارد؟
مسلماً ارتباط وجود دارد، زیرا وقتی به آیات روزه در قرآن کریم می‏نگریم، در آیه 183 سوره بقره آمده است: « ﴿ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنواْ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیَامُ کَمَا کُتِبَ عَلَی الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُون .»[389] در آیه بعد، قرآن می‏گوید روزه در روزهای معینی واجب است و در آیه سوم، زمان آن را مشخص می‏کند. قرآن می‏توانست تنها بگوید موسم روزه ماه رمضان است، ولی این‌چنین گفته است: « ﴿ شَهرُ رَمَضانَ الَّذی اُنزِلَ فیهِ القُرآن هُدًی لِلنّاسِ وَبَیِنات مِنَ الهُدی وَالفُرقان .»[390] زمان روزه ماه رمضان است، حال « ﴿ فَمَن شَهِدَ مِنکُمُ الشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ وَمَن کَانَ مَرِیضًا أَوْ عَلَی سَفَر فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیَّام أُخَرَ .»[391]
بنابراین، میان ماه رمضان و قرآن کریم ارتباط وجود دارد. به نظر من ارتباطی که میان روزه و قرآن کریم -‌کتابی که در بردارنده حقایق آسمانی و حقایق جهان هستی است- وجود دارد، در واقع ارتباط میان روزه و معرفت است. روزه به همان اندازه که شهوت‏ها و نیازهای مادی را کنترل می‌کند و اراده انسان را تقویت می‏کند، به ��مان اندازه عقل و فکر انسان را باز می‏کند و سطح روحی انسان را بالا می‏ّبرد تا بتواند این مفاهیم را درک کند. بنابراین، قرآن کریم در ماه رمضان نازل شده است و خداوند از آن رو ماه رمضان را موسم روزه قرار داده است که روزه‏داران به این نکته توجه کنند که در این ماه می‏توانند در پرتو روزه‏داری و جهاد و تحمل سختی‏ها، سطح عقل خود را تا آنجا بالا برند که حقایق موجود در قرآن و جهان هستی را درک کنند. از این ‌رو، در روایات آمده است که تلاوت قرآن در این ماه از بهترین اعمال است و احکامی شبیه آن. شکی نیست که بین روزه و نزول قرآن که بیانگر ارائه حقایق آسمانی یا همه حقایق، به انسان در این ماه است، ارتباط وجود دارد. بنابراین، درهای معرفت و شناخت در این ماه باز است و انسان می‏تواند به همه معرفت‏ها دست یابد.
با تشکر از شما، جناب امام.

[389]. «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، روزه داشتن بر شما مقرر شد، همچنان‌که بر کسانی که پیش از شما بوده‌اند مقرر شده بود، تا پرهیزگار شوید.» (بقره، 183)
[390]. «ماه رمضان، که در آن برای راهنمایی مردم و بیان راه روشن هدایت و جدا ساختن حق از باطل، قرآن نازل شده است.» (بقره، 185)
[391]. «پس هر کس که این ماه را دریابد، باید که در آن روزه بدارد. و هر کس که بیمار یا در سفر باشد، به همان تعداد از روزهای دیگر.» (بقره، 185)