تفاوت دارد. آنان با خدا خلوت می‏کنند و هیچ کاری انجام نمی‏دهند و تنها با قلب‏هایشان به سوی خدا توجه می‏کنند، یعنی ریاضت روحی می‏کشند. برخی از مردم این‌گونه عبادت می‏کنند و تنها به توجه روحی می‏پردازند، ولی در نماز، توجه روحی به خداوند به همراه فعالیت‏های جسمی است. انسان با تمرین می‏تواند به‌گونه‏ای شود که با قلبش به سوی خداوند توجه داشته باشد و در عین حال کاری نیز انجام دهد. همین شیوه را وقتی در بازار هستیم عملی می‏کنیم. من می‏توانم خرید و فروش کنم، ولی در دل خود نیت کنم که این خرید و فروش برای خدمت به عموم و خدمت به عیال خدا و خدمت به خدا باشد. می‏توانم درخت را به نیت خدمت به عموم بکارم. پیامبر(ص) به ابوذر فرموده است: «فَلتَجعَل لَکَ مِن کُلِّ عَمَل نِیَّةً حَسَنَةً حَتّی النَّومَ وَالأکلَ» (در هر کاری، حتی در خوردن و خوابیدن، برای خود نیتی نیک قرار ده.) یعنی پیامبر(ص) می‏خواهد انسان به‌گونه‏ای باشد که حتی خوابیدن او پس از طهارت و وضو باشد و در جای حلال بخوابد و نیت او این باشد که جسمش استراحت کند تا برای ادامه فعالیت و تکمیل رسالت آماده شود. می‏خواهد انسان به‌گونه‏ای باشد که حتی در هنگام خوردن، نیت او این باشد که از مال حلال بخورد تا نیرو پیدا کند و توان خود را بازیابد و کار و وظیفه خود را در خدمت به بشر ادامه دهد و تجارت کند، درس بخواند، معالجه کند، مسافرت کند و... انسان در همه کارهایش می‏تواند قصد تقرب به خدا داشته باشد. چگونه توانستیم به این نگرش برسیم و به آیه « ﴿ وَابْتَغِ فِیمَا آتَاکَ اللهُ الدَّارَ الاخِرَةِ ﴾ .»[372] عمل کنیم؟ از رهگذر نماز توانستیم به این نگرش برسیم. از رهگذر نماز این نوع زندگی را تجربه کردیم.
بنابراین، انسان همان‌گونه که خدا نیز از او چنین می‏خواهد، می‏تواند در کارهای مادی خود مانند بازرگانی، کشاورزی، تدریس، مسافرت، خوردن و نوشیدن [نیت خیر داشته باشد.] خداوند انسان را از پرداختن به این کارها بازنمی‏دارد. خدا انسان را نیازمند به این امور آفریده است. همان‌گونه که احساس گرسنگی نعمتی از جانب خداوند است، خوردن نیز نعمتی از سوی خداوند است. همان‌گونه که احساس تشنگی نعمتی از جانب خداوند است، آب نیز از نعمت‏های الهی است. همان‌گونه که احساس نیاز زن به مرد و مرد به زن، نعمتی از سوی خداست، برآورده کردن این نیاز نیز نعمت است. همه این امور مقدس است و از نعمت‌های خداوند به شمار می‏آید. اگر در این امور به حلال بسنده کنی و از حد تجاوز نکنی و از مسیر حق منحرف نشوی، خداوند نه‌تنها تو را از آن‌ها نهی نمی‏کند، بلکه به آن‌ها فرمان می‏دهد و حتی بالاتر از آن، آن‌ها را سجده در برابر خود می‏خواند. آیا می‏خواهید این مطلب را برایتان ثابت کنم؟ پس به این آیه گوش دهید: « ﴿ أَلَم تَرَ أَ��َّ اللهَ یَسْجُدُ لَهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَمَن فِی الارْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَکَثِیرٌ مِّنَ النَّاسِ ﴾ .»[373] سجده یعنی نهایت فروتنی و فرمان‌بری. خورشید در برابر خداوند، فروتن است و مطیع اوست و به اندازه سر مویی از نقش خود در جهان هستی تخلف نمی‏کند. درمورد ماه و ستارگان و درختان و حیوانات نیز همین‌گونه است، که درباره این بحث شبی دیگر صحبت خواهیم کرد. مهم این دو نکته است که در ابتدای