از نمایندگان لبنانی سازمان ملل متحد شنیدم که می‌گفت: پس از جنگ اکتبر در یکی از نشست‌های سازمان ملل حضور داشتم. پیش از جنگ اکتبر، وقتی هیئت اسرائیلی می‌آمد، -البته آن‌ها سخنرانان برجسته‌ای داشتند- وقتی وزیر خارجه پیشین آن‌ها، ایبان حاضر می‌شد و سخنرانی می‌کرد بر همه نمایندگان مسلط می‌شد و جایگاهش بالا می‌رفت و می‌درخشید و مورد احترام قرار می‌گرفت و برای او دست می‌زدند، ولی پیش از جنگ، به نمایندگان عرب احترامی نمی‌گذاشتند. پس از جنگ اکتبر وضع کاملاً برعکس شد. وقتی [نماینده اسرائیل] می‌خواست صحبت کند، کسی به او گوش نمی‌داد و همه با یکدیگر مشغول حرف زدن بودند. ولی وقتی نماینده مصر، که آن زمان دکتر الزیات بود، سخنرانی کرد، دست می‌زدند و احترام می‌کردند و هنگام سخنرانی ساکت بودند. این احترام جهانی برای چه بود؟ چون آن‌ها هجرت کردند: نه فقط از کرانه غربی به کرانه شرقی، نه فقط از دشت‌ها به جولان، بلکه از ترسِ از مرگ به بی‌باکی در برابر مرگ هجرت کردند و از تنبلی به پویایی و از سستی به اراده و اقتدار.
این دو تجربه پیش روی ماست و چه بسیار تجربه‌ها و عبرت‌های دیگر. امیدواریم عبرت گرفتن‌ها کم نباشد. ما در لبنان بسیار تلاش کردیم. ما می‌بینیم جامعه ما از هم گسسته است. می‌بینیم که محرومان روز به روز بیشتر می‌شوند. می‌بینیم که مناطق عقب‌مانده بدون هیچ علت و بدون هیچ گناهی عقب‌مانده باقی می‌مانند.
درخواست کردیم. از شیوه‌های مسالمت‌آمیز سنتی که از زمان استقلال تاکنون به کار می‌رفت، استفاده کردیم ولی سودی نداشت. بنابراین، وضع داخلی، از نظر اجتماعی و از نظر معیشتی در خطر است. وضع خاص ما، وضع اخلاقی ما [نابسامان است]، می‌خواهیم فرزندانمان را تربیت کنیم. می‌خواهیم دخترانمان را تربیت کنیم. ما تلاش می‌کنیم دین را به فرزندانمان بیاموزیم. ولی آیا می‌توانی تربیت کنی درحالی‌که شبکه‌های تلویزیونی و فیلم‌ها همچون امواج فساد وارد خانه شما می‌شوند؟
توفان تباهی و انحراف همه‌چیز را از جا می‌کند و خشک و تر را با هم می‌سوزاند. رسانه‌ها و مجلات و فقر و آوارگی...
این بدان معنا نیست که ما موظف به تربیت دینی نیستیم و از ما آموزش دینی مطالبه نمی‌شود، ولی اگر جنبه دیگر را نادیده گرفتیم و به عنوان شهروند و بر اساس حق خود، در سیاست تربیتی دولت و در سیاست تبلیغاتی دولت مشارکت نکردیم، اگر اوضاعمان را بهبود نبخشیدیم و اگر برای رهایی از فقر که نزدیک است به کفر بینجامد، چاره‌ای نیندیشیدیم، اگر مبارزه نکردیم، اگر تلاش نکردیم، حتی از نظر اخلاقی، در این صورت عقب می‌افتیم، زیرا انحصارطلبان به فساد اشتیاق دارند و به آن احساس خوبی دارند، چراکه فساد، شهروندان را سست می‌کند و در هم می‌کوبد و زمینه را فراهم می‌آورد تا ستمگر [به ستم خود] ادامه دهد و پایدار بماند و بر مردم چیره شود.
بنابراین، گرامیداشت سالروز هجرت سبب می‌شود ما در حال و هوا و فضای هجرت قرار بگیریم و ساعتی را با پیامبر در هجرتش همراه شویم. او را می‌بینیم که از دیاری که به گفته قرآن مردمانش ستمگر بودند، بیرون می‌رود. او را می‌ب��نیم که از بیابان‌ها عبور می‌کند و خسته می‌شود و خون از