هستم. الان مشغول تمرین می‏شوم تا بتوانم بر رقیبم پیروز شوم. در واقع من از همین الان پیروزم، ولی کسی نمی‏داند کی این برتری من آشکار می‏شود. روز مسابقه، آن روز روشن می‏شود که من قوی‏ترم یا او. در واقع در روز مسابقه، پیروزی یا شکست کشف می‏شود. پیروزی واقعی همان روز تمرین رقم می‏خورد، بسته به اینکه آیا من خوب تمرین کنم یا نه. قرآن نیز به همین حقیقت اشاره می‏کند: « ﴿ لَقَد کُنتَ فِی غَفلَة مِّن هَذَا فَکَشَفنَا عَنکَ غِطَاءَکَ فَبَصَرُکَ الیَومَ حَدِیدٌ ﴾ .»[98]
شما اگر نماز نخوانید، غیبت کنید، دزدی کنید، مرتکب جرم و گناه شوید، نتیجه کارهایتان همین الان به وجود می‏آید، ولی شما آن را نمی‏بینید، زیر�� از آن غافل بوده‌اید؛ در جهان آخرت، نتیجه کارها را مشاهده خواهید کرد.
از نظر قرآن، جزا از جنس خود عمل است و خود عمل در روز قیامت تجسم پیدا می‏کند و عینیت می‏یابد. قرآن کریم در آیات مربوط به معاد گفته‏است: « ﴿ یَومَ تَجِدُ کُلُّ نَفس مَّا عَمِلَت مِن خَیر مُّحْضَرًا ﴾ .»[99] نمی‏گوید: جزای عمل را می‏یابد، بلکه خود عمل را یعنی خوردن، غیبت کردن، ستمگری، غصب و تجاوز، انحراف و...؛ خود این‌ها صورتی ناسوتی در این دنیا دارد. غیبت یک صورت ناسوتی دارد و یک صورت ملکوتی. صورت اخروی آن با صورت دنیوی‌اش متفاوت است. و این همان است که پیامبر(ص) در شب معراج گروهی را دید که گوشت خود را با قیچی می‏برند و می‏خورند. این همان حقیقت غیبت کردن است.
می‏توانیم مثالی درباره درجه حرارت ذکر کنیم. آب اگر در دمای زیر صفر قرار گیرد، یخ می‏زند. یخ همان آب است، ولی شکل آن‌ها با یکدیگر فرق دارد. اگر دمای آب به صد درجه برسد، به صورت بخار درمی‏آید؛ یعنی در دمای یک تا صد درجه یک شکل دارد، در دمای کمتر از یک درجه، یک شکل و در دمای بالاتر از صد درجه، شکلی دیگر. درمورد اعمال نیز همین‌گونه است. عمل، قول، رفتار، دیدگاه، شنیدن و فکر کردن من در این دنیا شکلی دارد و در روز قیامت شکلی دیگر. در آن روز است که شکل واقعی آشکار می‏شود و به بهشت یا جهنم تبدیل می‏شود. این همان معنای حدیثی است که می‏گوید بهشت و جهنم اکنون وجود دارند و آفریده شده‏اند. شاید کسی بپرسد: چگونه ممکن است بهشت و جهنم الان موجود باشند، درحالی‌که قرآن می‏گوید: « ﴿ وَجَنّة عَرضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأرضُ ﴾ »[100] طبق این آیه، ممکن نیست بهشت هم‌اکنون موجود باشد. وقتی اندازه آن بزرگ‌تر از آسمان‌ها و زمین است، کجا می‏تواند باشد؟
در واقع بهشت الان در پرتو کارهای ما وجود دارد، ولی ما آن را نمی‏ّبینیم و به نوع و چگونگی آن توجه نداریم. بنابراین، معاد و جزای اعمال بر دو گونه است. جزای دنیا که آن را توضیح دادیم و جزای آخرت که اشاره‏ای به آن کردیم و إن‌شاءالله، در جمعه آینده به توضیح آن خواهیم پرداخت. غفرالله لنا و لکم.