بسترسازی و فراهم کردن فرصت برای بخش بزرگ جامعه، سطح آن جامعه را -‌که هم انفاق‏کننده و هم انفاق‌گیرنده از آن بهره می‏برندـ ارتقا می‌بخشد.
« ﴿ أَنتُم لاَ تُظلَمُونَ ﴾ »؛ اگر انفاق نکنید بر شما ستم خواهد رفت، زیرا انفاق نکردن باعث می‏شود که این گروه از مشارکت در ساختن جامعه بازمانند و در نتیجه، جامعه عقب‏مانده باقی بماند. انفاق نکردن موجب ضعف و بیماری اینان می‏شود و بیماری آنان فقط در میان آنان نمی‌ماند بلکه به بقیه جامعه نیز سرایت می‏کند، چراکه آنان در اثر محرومیت به عناصری عقده‏ای و کینه‏توز و خشمگین تبدیل می‏شوند و به دنبال آن، افکاری ویران‌گر و غیرطبیعی در جامعه شکل می‏گیرد و به نابودی جامعه می‏انجامد. از این رو، انفاق خدمتی است به آن که انفاق‏ می‌کند و آن که بدو انفاق می‌شود و جامعه. انفاق نکردن، یعنی خطرآفرینی در جامعه و این پیامد در همه جای قرآن به‌روشنی بیان شده است. در آیه‏ای دیگر آمده است: « ﴿ وَأَنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللهِ وَلاَ تُلقُوا بِأَیدِیکُم إِلَی التَّهلُکَةِ ﴾ .»[96] اگر در راه خدا انفاق کنید، خود را از هلاکت نجات داده‌اید، زیرا انفاق نکردن موجب پیدایش تنش و بیماری و عقده و چالش در میان گروه‏های رنج‏کشیده می‏شود و جامعه را به خطر می‏اندا��د.
با توجه به اینکه آیه « ﴿ وَأَنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللهِ ﴾ ...» در ساختار آیات جهاد آمده است، معنای مورد بحث روشن می‏شود، زیرا انفاق در راه خدا، مانع استعمارگری دشمن که عامل هلاکت است، می‏شود. ما بر این عقیده‏ایم که نتیجه و برآیند حتمی هر عملی، در همین دنیا نیز پدیدار می‏شود و این چیزی است که ما آن را بهشت دنیا یا جهنم دنیا می‏نامیم.
جزای نزدیک همان نتایج طبیعی عمل است. این نتایج از جنس خود عمل است، نه از جنسی دیگر؛ یعنی عمل شما، نتایج و آثاری در جامعه در پی دارد که نوع اول جزا را تشکیل می‏دهد.
نوع دوم جزا، جزای آخرت یا جزای کامل است. این نوع را نیز باید مطرح کنیم و به‌طور مفصل درباره‌اش بحث کنیم.
ما معتقدیم که حتی جزای آخرت نیز بلافاصله پس از عمل انسان رقم می‏خورد و شکل می‏گیرد. « ﴿ وَکُلَّ إِنسَان أَلزَمنَاهُ طَآئِرَهُ فِی عُنُقِهِ ﴾ »[97]؛ یعنی فوراً و همین حالا. چند مثال برای این نکته ذکر می‏کنم. کشاورزی که درخت را آبیاری می‏کند، با هر بار آبیاری، درجه‏ای از رشد در پرتقال یا سیب یا موزی که در آینده پدید خواهد آمد، به وجود می‏آورد. درست است که سیب یا پرتقال اکنون وجود ندارد، ولی این آبیاری زمینه‏ساز به وجود آمدن آن است و اگر درست و به‌موقع انجام نشود، میوه رشد نمی‏کند و نارس می‏ماند و از بین می‏رود.
دانش‏آمو��ی که امشب درس می‏خواند، هرچند شب امتحان نباشد، نتیجه درس خواندن او بعدها آشکار می‏شود. یعنی درست است که او الان نیز یک گام پیشرفت می‏کند، ولی نتیجه آن کی آشکار می‏شود؟ روز امتحان. دانش‏آموزی که روز امتحانات مردود خواهد شد، در واقع امروز مردود شده است، نه آن روز، ولی امروز چیزی معلوم نیست و آن روز است که نتیجه روشن می‏شود.
مثالی ورزشی بزنم. من کشتی‏گیر یا مشت‏زن