این گفتار با همین عنوان در کتاب حدیث سحرگاهان درج شده است.
﴿ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ﴾
﴿ اللهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَی النُّورِ وَالَّذِینَ کَفَرُوا أَوْلِیَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُمَاتِ أُولَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ﴾ .
خدا یاور مؤمنان است. ایشان را از تاریکیها به روشنی میبرد، ولی آنان که کافر شدهاند، طاغوت یاور آنهاست، که آنها را از روشنی به تاریکیها میکشد. اینان جهنمیاناند و همواره در آن خواهند بود.
(بقره، 257)
امشب میخواهیم با مؤمنان و ولیّ مؤمنان، که خداوند متعال است، همراه باشیم و این چهره دیگری برای انسان است؛ آن چهره نورانی که آرزو داریم در راه تحقق آن قدم برداریم.
قرآن کریم در این آیات سوره بقره، خصوصاً در همین آیه، دو جبهه متقابل را ترسیم میکند و هریک از آنها را ارزیابی میکند. نخست، کسانی که ایمان آوردند و راه حق را پیمودند؛ کسانی که با درون و فطرتشان هماهنگ شدند؛ کسانی که خدای متعال را بندگی کردند؛ همو که حق است، اول است و آخر، ظاهر است و باطن، او که رحیم و غفور و عادل و علیم است و او که بسیار شنوا و بیناست و نامهای نیکو و صفتهای برتر از آن اوست. آنگونه که از معنای «اللّه» میفهمیم، او حق است و واجب است و واجد بالاترین و کاملترین صفات نیکوست.
هنگامی که انسان به خداوند ایمان میآورد، با تمام وجودش متوجه خدا میشود، زیرا ایمان، همه وجود انسان را در بر میگیرد؛ قلبش را، عقلش را و جسمش را. تمام وجود انسان به سوی خدا متوجه میشود، همانطور که سوزن قطبنما، به علت نیروی کشش قطب و سوزن، به سمت قطب متوجه میشود. جهتگیری انسان نیز اینگونه است؛ جهتگیری به سوی حق و پیمودن راه حق و جهتگیری به سوی عدل و دانش و اندیشه و خیر و تقوا و هر ساختار درستی. این جهتگیری با عبادت خداوند تجسم مییابد. بنابراین، خدا را عبادت کردن، هرگز به معنای بندگی نیست بلکه آزادی از صفات ناپسند است؛ رهایی از جهل به سوی علم، از فقر به سوی رفاه، از بدی به سوی نیکی، از قساوت به سوی مهربانی و از کثرت به سمت وحدت. این است معنای ایمان به خداوند.
اگر انسان به خداوند ایمان داشته باشد، در سلوکش به سوی خیر میرود. قرآن این مفهوم را چنین تعبیر میکند : « ﴿ یُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ ﴾ .»[80] ظلمات به معنای تاریکیهای جهل و نفاق و سیهروزی و تفرقه و دیگر بدیهاست. خداوند دست انسانی را که به او ایمان دارد و خود ولیّ اوست، میگیرد و او را ظلمات به سوی نور میبرد و او را به سمت کمال و خیر راهنمایی میکند.
در برابر این مؤمنان به خدا، کسانی هستند که کفر ورزیدهاند و به جای خداوند معبودهای دیگری
[80]. «ایشان را از تاریکی به روشنی میبرد.» (بقره، 257)