گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 10
صفحه: 21

وصف قرآن از «الله» بسیار زیباست. هنگامی که قرآن می‌خوانیم، می‌بینیم که اسلام می‌کوشد که خداوند را تا نهایت بزرگی بزرگ بشمارد و می‌گوید : « ﴿ وَمَا قَدَرُوا الله حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِیعًا قَبْضَتُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِیَّاتٌ بِیَمِینِهِ .»[39] آسمان‌ها، یعنی تمامی کرات آسمانی، یعنی ستارگانی که از ما میلیون‌ها سال نوری فاصله دارند. معنای سال نوری چیست؟ شما می‌دانید که نور در یک ثانیه، سیصدهزار کیلومتر می‌پیماید... در طول یک دقیقه، سیصدهزار ضربدر شصت و در طول یک ساعت دوباره ضربدر شصت و در طول یک روز و یک هفته و یک سال و به همین ترتیب یک میلیون سال نوری... چقدر یک ستاره و ستارگان می‌توانند دور باشند و بلکه بسیار بیشتر از این.

علم جدید می‌بیند که هر اندازه هم که دوربین‌ها و ابزارهای دیدن توسعه یابند و هر اندازه تلسکوپ‌هایی که اشیای دور را می‌بینند، بزرگ‌تر شوند، باز هم به انتهای آسمان نمی‌رسد. امروزه در برخی کشورها تلسکوپ‌هایی هست که قطر عدسی آن به چهارده متر می‌رسد، تصور کنید که قطر آن عدسی چهارده متر است و با چنین تلسکوپی به آسمان نگاه می‌کنند و می‌بینند که باز هم به آخرین ستاره‌ها و انتهای آسمان نمی‌رسند. از همین رو، برخی از دانشمندان معتقدند که هستی در حال توسعه است و این نظریه امروزه مورد قبول دانشمندان است و قرآن کریم هم به آن اشاره می‌کند : « ﴿ وَالسَّمَاءَ بَنَیْنَاهَا بِأَیْد وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ .»[40] در زبان عربی، معنا این است که ما آن را وسعت می‌بخشیم و بزرگش می‌کنیم. آنان بر این عقیده‌اند، زیرا هرگز به انتهای آسمان‌ها نرسیده‌اند.

این بخشی از بخش‌های آسمان‌هاست و قرآن می‌گوید : « ﴿ والسماوات مطویات بیمینه .» این تفسیر قرآن از «الله» است. او چقدر بزرگ است؟ « ﴿ والسماوات مطویات بیمینه » و ما هر روز می‌گوییم : «الله اکبر.» شما «الله اکبر» را چه تفسیری می‌کنید؟

خداوند بزرگ‌تر از هرچیزی است؟ نه، خداوند بزرگ‌تر از آن است که به وصف درآید. خداوند، با چیزها قیاس نمی‌شود.« ﴿ هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ .»[41] برای او نام‌های نیکو و نمونه‌های برتر است. خداوند واقعاً بزرگ است و بزرگ‌تر از او نیست، بلکه بزرگ‌تر از آن است که به وصف درآید. این از یک طرف. از طرف دیگر، به اندازه‌ای بزرگ است که نباید بزرگی خدا را به معنای دوری‌اش از خودمان بدانیم، تا جایی که احساس نکنیم که خدا به اندازه‌ای که بزرگ و بزرگ است، از ما دورِ دور است. خداوند از سوی دیگر بازمی‌گردد و می‌گوید : « ﴿ وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ .»[42]

می‌گوید : « ﴿ وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ .»[43] « ﴿ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ الله یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ .»[44] «قلب مؤمن عرش پروردگار است.» «من نزد

[39]. «خدا را نشناختند آن‌چنان‌ که شایان شناخت اوست و در روز قیامت، زمین یکجا در قبضه اوست و آسمان‌ها درهم ‌پیچیده، در ید قدرت او.» (زمر، 67)

[40]. «و آسمان را به نیرو برافراشتیم و حقا که ما تواناییم [گسترش‌ دهنده‌ایم].» (ذاریات، 47)

[41]. «اوست اول و آخر و ظاهر و باطن.» (حدید، 3)

[42]. «چون بندگان من درباره من از تو بپرسند، بگو که من نزدیکم و به ندای کسی که مرا بخواند، پاسخ می‌دهم.» (بقره، 186)

[43]. «ما آدمی را آفریده‌ایم و از وسوسه‌های نفس او آگاه هستیم، زیرا از رگ گردنش به او نزدیکتریم.» (ق، 16)

[44]. «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، چون خدا و پیامبرش شما را به چیزی فراخوانند که زندگیتان می‌بخشد دعوتشان را اجابت کنید و بدانید که خدا میان آدمی و قلبش حایل است.» (انفال، 24)