به صورت ناخودآگاه در ذهن همه وجود داشته است و این مسئله ما را به سوی گفتوگو سوق میدهد، هرچند وضعیت دشواری پیش رو داریم.
اخباری که اخیراً درباره اسکان دائم فلسطینیان در لبنان منتشر می شود، چه اندازه صحت دارد و آیا مخالفت با این طرح ممکن است نقطه اشتراک تمامی لبنانیان و نقطه آغاز وفاق ملی باشد؟ به ویژه آنکه رئیس جمهور هم در این باره موضع گیری کرده اند.
درست در همان لحظاتی که جناب رئیسجمهور در برابر شخصیتهای دیپلماتیک در اینباره سخن میگفتند، من هم در خطبههای جمعه و در نابترین لحظههای عبادت و با صادقانهترین تعبیرات، همان مطلب را بیان کردم و گفتههای رئیسجمهور را تکرار کردم. به نظر ما اسکان فلسطینیان توطئهای ویرانگر است که خود فلسطینیان را نیز نابود میکند، زیرا اسکان دائم به معنای ایجاد وطن بدیل است و پایان عمر ملت فلسطین را درپی دارد. در خطبه جمعه، بر ضرورت ساماندهی حضور مسلحانه فلسطینیان در جنوب بر اساس توافقنامهها و بر لزوم گسترش حاکمیت دولت لبنان در تمامی مناطق، حتی مرزهای جنوبی، تأکید کردم.
در اینجا لازم میدانم که علت خوشبینی خودم را بازگو کنم. در هفتههای اخیر به نظر میرسد که توجه به این حقایق، نقطه آغازی برای رسیدن به وحدت شده است و خطرهایی که لبنان را تهدید میکند، هرچند هم که بزرگ باشد، در برابر عظمت اراده لبنان متحد یارای مقاومت ندارد. از سوی دیگر، طرح اسکان دائم فلسطینیان را در اصل مناخیم بگین، نخستوزیر اسرائیل، مطرح کرده و جزئیات این طرح حاکی از آن است که اسرائیل در صدد است تا شمار فلسطینیان ساکن کرانه باختری را کاهش دهد تا بتواند آنان را در داخل اسرائیل هضم کند و از بین ببرد. این بدین معنی است که فلسطینیان در مکانهای فعلی اسکان داده شوند تا به سبب سرخوردگی ناشی از شکست و چهبسا اختلافات درونی و نبردهای داخلی، با مشکلات بسیاری مواجه شوند. علاوه بر اینها، اجرای این طرح موجب پیدایش مشکلات جمعیتی، امنیتی، اجتماعی و سیاسی در کشورهای همسایه اسرائیل خواهد شد. البته، باید بگویم که مخالفت قطعی رهبران و فرماندهان حقیقی نهضت فلسطین و انقلابیان واقعی با این طرح، از دیگر علل خوشبینی ماست.
وفاق ملی به خواسته ای مهم تبدیل شده که چندین گروه از آن دم می زنند. اما آیا شعار دادن کافی است؟ آیا وقت آن فرانرسیده که گام های عملی و اجرایی در این راه برداشته شود؟
در واقع، همه گروهها منتظر اعلام موضع جناب رئیسجمهورند، زیرا وفاقی که ایشان مطرح کند، علاوه بر اینکه از پشتوانه رسمی و قانونی برخوردار است و بر اساس بررسیهای بیطرفانه و خیرخواهانه شکل گرفته است، نیروهای بینالمللی و کشورهای عربی نیز از آن حمایت میکنند. چهبسا، جناب رئیسجمهور ترجیح میدهند که در زمان یا مکانی خاص یا یکی از گروهها اقداماتی آغاز کند و پس از آن ایشان وارد عمل شوند. به غیر از این، به نظر نمیرسد که در عرصه ملی مانعی برای تحقق وفاق وجود داشته باشد.
شیعیان لبنان بیش از هر گروه و فرقه دیگر تحت تأثیر