گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 9
صفحه: 64

و تلاش بی قید و شرط، برآوردن نیازهای برادران و فرزندان رنج کشیده میسر شود.

امام تصریح کرد که اقدام انور سادات نتایج معکوس به بار می آورد. اگر نظر مرا می پرسید، حتماً پیشنهاد می کردم که این کار را انجام ندهد. بزرگ ترین خواسته ما در این خصوص آن است که انور سادات از این اقدام خود عقب نشینی کند، زیرا تلاش های انجام شده برای پرکردن شکاف موجود در جهان عرب، نتایج زودهنگام نخواهد داشت.

این ها مهم ترین عناوین و سرفصل های گفت وگوی ما با امام صدر بود. ایشان در سخنان خود به این پرسش ها پاسخ دادند:

جناب امام، یکی از مقامات بلندپایه، اوضاع کنونی جهان عرب را بسیار درهم و آشفته وصف کرده و چشم انداز پیش رو را مبهم و نامشخص دانسته است. به گفته وی حالت رکودی که در لبنان وجود دارد، به هیچ وجه به نفع لبنان نیست. ممکن است درخصوص جایگاه لبنان در تحولات اخیر و میزان تأثیرپذیری لبنان از وقایع جاری توضیح دهید؟

بی‌تردید، اوضاع‌ کنونی‌ بین‌المللی‌ از ناگوارترین‌ مراحل‌ دوران‌ صلح‌ به شمار می‌آید، زیرا جنگ‌ سرد میان‌ دو ابرقدرت در مناطقی‌ همچون‌ خاورمیانه‌ و شاخ‌ آفریقا و دیگر مناطق‌ همچنان‌ ادامه‌ دارد و شکی‌ نیست‌ که‌ در پس‌ این‌ درگیری‌ها، چانه‌زنی‌هایی‌ هم‌ بر سر گندم‌ و نفت‌ و سلاح‌های‌ استراتژیک‌ در «یالتایی»‌ جدید وجود دارد. به‌ نظر می‌رسد که‌ پیش‌ از رسیدن‌ به‌ این‌ توافق‌ جهانی، مرحله‌ بسیار دشواری‌ را باید پشت سر بگذاریم. تا زمان‌ پایان‌‌گرفتن‌ این‌ درگیری‌ها، تمامی‌ مناطق‌ جهان‌ به‌ویژه‌ مناطق‌ حساسی‌ که‌ نام‌ بردیم،‌ در معرض‌ گرفتاری‌ها و چالش‌های‌ مختلف‌ قرار خواهند داشت. به‌ عقیده‌ من‌ جهان‌ عرب‌ نیز یکی‌ از ناگوارترین‌ مراحل‌ را پشت سر می‌گذارد، به‌ویژه‌ اکنون‌ که‌ اسرائیل‌ مستقیماً‌ وارد نبرد شده‌ و همه‌ امکانات‌ خود را در این‌ راه‌ به‌کار گرفته‌ است. در لبنان‌ نیز با وجود همه‌ اختلافات‌ و تفاوت‌ دیدگاه‌های‌ مردم، مقوله‌هایی‌ همچون‌ وجود نقاط‌ اشتراک‌ و توجه‌ به‌ سرنوشت‌ مشترک‌ و تاریخ‌ و تمدن‌ و فرهنگ‌ و تجربه‌ مشترک،‌ لبنانیان را به‌ دیدگاهی‌ فراتر از اختلافات‌ موجود فرامی‌خواند تا اختلافات‌ را پشت‌ سر بگذارند. اما مشکل‌ بزرگ‌ در لبنان آن‌ است‌ که‌ عده‌ای‌ می‌خواهند هزینه‌ نبرد میان‌ اعراب‌ یا نبرد اعراب‌ و اسرائیل‌ و یا حتی‌ نبرد قدرت‌های‌ بزرگ‌ جهانی را با لبنان بپردازند. علت‌ این‌ امر نیز آن‌ است‌ که‌ در پیکره‌ لبنان‌ و در اذهان‌ لبنانیان، شکاف‌ها و روزنه‌هایی‌ وجود دارد و با وجود این‌ روزنه‌ها بیم‌ آن‌ می‌رود که‌ هرگونه‌ اختلاف‌ کوچک‌ و بزرگ، از این‌ روزنه‌ها به‌ داخل‌ لبنان‌ نفوذ کند. از این رو، با وجود آرام‌‌شدن‌ نسبی‌ اوضاع، باید به‌ این‌ حقیقت‌ تلخ‌ توجه‌ داشته‌ باشیم‌ که‌ اکنون‌ میهن‌ ما بیش‌ از هر زمان‌ دیگر در معرض سقوط، یا به‌ تعبیر دقیق‌تر، فروپاشی و تجزیه قرار دارد و برای‌ رهایی‌ از این‌ حقیقت‌ هولناک، چاره‌ای‌ جز مسدود‌کردن‌ این‌ روزنه‌ها و شکاف‌ها نداریم، و راه‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ نیز وفاق‌ ملی‌ است؛ وفاق‌ کامل‌ و بدون‌ قید و شرط‌ و بدون‌ چشم‌‌داشتن‌ به‌ غنایم جنگی‌ و بدون‌ پرداختن‌ به‌ شعارهایی‌ که‌ طرف‌های‌ درگیر تا کنون‌ سر داده‌اند. همچنین‌، لازم‌ است‌ که خطرها و تهدیدات‌ موجود را برای‌ مردم‌ آشکار کنیم‌ و آنان‌ را متقاعد سازیم‌ که‌ در این‌ مرحله‌ جز به‌ بقا و حفظ‌ لبنان، به‌ هیچ‌ امر دیگری‌ نیندیشند و همه‌ امور دیگر را به‌ زمان‌ دیگر موکول‌ کنند. به‌ عقیده‌ من‌ این‌ چشم‌انداز برای‌ همگان‌ آشکار شده‌ و چه‌بسا