مکان و تاریخ : بیروت - مجلس اعلای شیعیان در حازمیه.

مناسبت : سالروز جنگ اکتبر در سال 1973 میان اعراب و اسرائیل.

منبع : روزنامه البعث سوریه، 5/10/1977؛ أمل و رسالة، شماره 20

متن

روزنامه البعث سوریه در شماره مورخ 5/10/1977 بخشی از مصاحبه طولانی امام موسی صدر را منتشر کرد. این بخش درباره جنگ اکتبر سال 1973 است. امام در این بخش گفته است :

می‌دانیم که جنگ بدرْ نقطه عطفی در تاریخ اسلام بود و یا، اگر چنین تعبیری درست باشد، نخستین تجربه انقلابیِ فراگیر مؤمنانه امت بود. از این رو، نقطه عطفی بود. جامعه نوپای اسلامی، پیش از جنگ بدر، خود را در خطر می‌دید و دشمنان خود، یعنی جامعه مکه یا قریش را قدرتمند و خطرناک می‌شمرد، به‌گونه‌ای که اگر با آن‌ها درگیر می‌شد ممکن بود مسلمانان مدینه شکست بخورند. مسلمانان احساس ضعف می‌کردند، چون جامعه‌ای نوپا و تهی‌دست داشتند و میزان اسلحه و مهمات و نفرات آن‌ها برای مقابله کمتر بود؛ ولی با این حال پیروز شدند. ظاهراً مسلمانان تمایلی به جنگ با قریش نداشتند، ولی وقتی جنگ درگرفت، پیروز شدند، چون نقشه‌ای مطالعه‌شده داشتند. برای نخستین بار فرمانروایی عرب نقشه‌ای دقیق کشید. آیات قرآن نقشه پیامبر را در واقعه بدر به‌طور دقیق بیان کرده است. قرآن غزوه بدر را «فرقان» (روز جدایی حق از باطل) نامیده است؛ بدین‌معناست که جنگ بدر نقطه عطفی در تاریخ اسلام به شمار می‌آید.

در واقع جنگ اکتبر جنگ گذار یا روز گذار نامیده شده است، به سبب گذشتن از کانال واقع در سینا و عبور از تپه‌های جولان. اخیراً ژنرال اسرائیلی، شارون، اعتراف کرد که تانک‌های سوریه نزدیک بود به رود اردن برسند و گزارش فالدهایم، که چندی پیش به سازمان ملل ارائه شد، تأکید می‌کند که در جنگ اکتبر، اعراب پیروز شدند.

در واقع این جنگ تنها گذار مکانی نبود، بلکه گذاری روحی و روانی نیز بود؛ یعنی از سال 1948 تا 1973 عوامل متعددی وجود داشت که ازجمله آن‌ها جنگ‌هایی بود که در سال 1948 و 1956 و به‌ویژه سال 1967 رخ داد. این جنگ‌ها تقریباً برای اعراب مسلم کرده بود که اسرائیل شکست‌ناپذیر است و اعراب نمی‌توانند پیروز شوند و پیروزی بر اسرائیل تقریباً محال است، ولی جنگ اکتبر این تصور را از بین برد؛ حتی اگر اسرائیل دوباره در جنگ دیگری پیروز شود، همچنان‌که در جنگ لبنان پیروز شد، چون اسرائیل در لبنان انتقام تلخی از عرب گرفت و درست است که به همه اهداف خود نرسید، ولی آنچه رخ داد کمتر از هیچ جنگ دیگری نبود. با این حال تأثیر جنگ اکتبر باقی است، چون پیروزی عرب، هرچند برای یک‌بار، برای اثبات محال نبودن پیروزی و اثبات اینکه اسرائیل قدرتی شکست‌ناپذیر نیست، کافی است.