بسیار بعید است که جنگ اسرائیلی-عربی در دیگر مناطق خاورمیانه رخ دهد. تنها در یک صورت در جنوب لبنان این جنگ رخ میدهد؛ در صورتی که مسئلهای به نام مسئله مسیحیان جنوب لبنان شکل بگیرد، چراکه این مسئله به دست دولتهای بزرگ، که غالباً مسیحی هستند، بهانهای خواهد داد. ملتهای این کشورها نیز اسرائیل را معذور خواهند شمرد. در این صورت، اسرائیل که به جنگ تمایل دارد، بیرحمانه از این عامل استفاده خواهد کرد.
تعداد کسانی که به سبب جنگ در جنوب آواره شدهاند، چند نفر است؟
تعداد آوارهشدگان از جنوب 170هزار نفر است. باید به این تعداد، 70 هزار نفری را هم که از نبعه و رأسالدکوانه و حومه بیروت به جنوب مهاجرت کرده بودند، اضافه کرد؛ یعنی در مجموع کسانی که از جنوب مهاجرت کردهاند (اعم از ساکنان جنوب و کسانی که ساکن حومه بیروت بودهاند)، 240 هزار نفرند. وضعیت اجتماعی این جمعیت کثیر متفاوت است. برخی از آنان در خانه اقوام یا دوستان یا محل کار جایی پیدا کردهاند، ولی برخی دیگر تاکنون جایی برای سکونت پیدا نکردهاند و با وضعیتی دشوار از جایی به جای دیگر میروند.
بعد از بازگشت صلح، آیا گمان میکنید این آوارهشدگان بازمیگردند یا همان جایی که هستند، میمانند؟
عکس آن درست است؛ یعنی بعد از پایان بحران در لبنان، تعداد جنوبیان مایل به ماندن در بیروت، کمتر از الآن خواهد بود. این بدان معناست که 170 هزار مهاجر جنوبی، همه به جنوب بازخواهند گشت و بخشی از 70 هزار جنوبی ساکن حومه بیروت نیز به جنوب بازخواهند گشت، زیرا از یک سو امید میرود شرایط رشد و توسعه جنوب، در دوره آقای سرکیس بهتر شود و فرصتهای شغلی فراهم شود و از سوی دیگر، مصیبت حومهنشینی در بیروت مصیبت بزرگی است. جنوبیان ساکن حومه بیروت به سبب برخورد نابجایی که با آنان شد، احساس میکنند به آنان ستم بزرگی شده است و از این رو، بخشی از این عده به حومه بازنخواهند گشت. بنابراین، 170 هزار جنوبی برمیگردند و بخشی از ساکنان حومه نیز به جنوب برمیگردند. بخشی از این عده در جنوب ساکن میشوند که ما با کمک دولت برای فراهم کردن شرایط و فرصت شغلی در جنوب تلاش خواهیم کرد تا مردم هرچه بیشتر در جنوب ساکن شوند.
به نظر شما نیروهایی که هنوز از بازگشت صلح به جنوب ممانعت میکنند، چه کسانی هستند؟
فقط اسرائیل، چه بهطور مستقیم و چه به وسیله افراد و گروههایی که میان طرفین میفرستد و همچنین مجموعهای نظامی در حد دو گردان که ادعا میکند وابسته به تشکل جبهه لبنانی است، ولی در واقع از اسرائیل دستور میگیرد. اسرائیل، هم مستقیماً و هم به وسیله مزدورانش که در هر دو طرف وجود دارند و هم به وسیله این مجموعه نظامی که آموزش دیدن و مجهز شدن و دستور گرفتن آن مستقیماً تحت نظر اسرائیل است، از بازگشت صلح جلوگیری میکند. یعنی اسرائیل سه راه برای تأثیر گذاشتن بر روند صلح در جنوب به کار میبرد و تنها علت تحقق نیافتن صلح در جنوب همین است، وگرنه مصلحت همه نیروهای دیگر در برقراری صلح در جنوب است.