عربی انعکاس مییابد و در نتیجه اوضاع جنوب در اوضاع سیاسی لبنان تأثیر خواهد گذاشت. افزون بر همه اینها، مسئله وخامت اوضاع است که به سؤال دوم مربوط میشود.
بنابراین، مسئله از لحاظ عربی نیز خطرناک است و بهطور کلی ما معتقدیم که وضع جنوب با ایجاد بحرانهای بینالمللی، میتواند مشکلاتی فراتر از محدوده لبنانی و عربی به وجود آورد. یعنی چهبسا برخی تحولات جنوب از نگاه شرق و غرب (شوروی و امریکا) بتواند چالشهای سیاسی برای جهان ایجاد کند. این احتمالات مطرح است. این مسئله طی هفته گذشته روشن بود که جهتگیریای برای رویارویی آمریکا با اسرائیل وجود دارد. بنابراین، مشکل جنوب ابعاد سیاسی گستردهای دارد و از این رو، خطرناک است.
آیا ممکن است به سبب وضعیت جنوب میان اسرائیل و آمریکا برخوردی صورت گیرد؟ چرا؟
چون دیدگاههای آمریکا و اسرائیل درمورد جنوب لبنان یکسان نیست. اگر موضع اسرائیل در قبال برخی از دولتهای عربی حامیانی در ایالات متحده و کنگره آمریکا دارد، هیچکس نه در آمریکا و نه در هیچ جای دنیا موضع اسرائیل را نسبت به جنوب لبنان توجیه نمیکند. از این رو، میبینیم اسرائیل با همه توان تلاش میکند در جنوب لبنان مشکل فرقهای ایجاد کند و در دنیا چنین وانمود کند که پشتیبان مسیحیان در جنوب است. این پافشاری اسرائیل بر اینکه وانمود کند در جنوب مشکل فرقهای وجود دارد، نشانه آن است که اسرائیل تا الآن در آمریکا و جهان کسی را پیدا نکرده است که از موضع آن در جنوب لبنان حمایت کند.
از این رو، اختلافات اسرائیل و آمریکا در جنوب لبنان بیش از هر مکان دیگری بروز پیدا کرده و قابلیت شدت یافتن نیز دارد.
فراموش نکنیم که عدهای از سیاستمداران بزرگ آمریکایی، همچون سناتور جیمز ابورزق، اهل جنوب لبنان (منطقه مرجعیون) هستند و به آن اهتمام میورزند و شاید خبر گفتوگوی تند جیمز ابورزق و بگین را در کنگره آمریکا شنیده باشید.
بنابراین، وضعیت جنوب ممکن است نوعی تنش و رویارویی میان آمریکا و اسرائیل پدید آورد.
به رویارویی آمریکا و شوروی در جنوب نیز اشاره کردید؟
میتوانم بگویم جنوب بخشی از یک مجموعه است و جدا و متمایز از آن نیست. بهطور کلی، مسئله خاورمیانه همواره بستر را برای ایجاد نقاط ضعف و اختلاف میان آمریکا و شوروی فراهم کرده است. علت آن نیز روشن است : در جنگ اخیر اکتبر شنیدیم که چندین بار حوادثی رخ داد که نزدیک بود موجب وخامت اوضاع شود، به این سبب که این منطقه اهمیت بسیاری دارد، چه از نظر ثروتهای منطقه، چه از نظر تأثیر سیاسی آن در جهان و چه از نظر ارتباط طرفهای ذینفع در کار اسلحه و تجارت. این روابط باعث میشود که منطقه تأثیر فراوانی بر منافع ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی داشته باشد، بهویژه آنکه در حال حاضر ایالات متحده همه امکانات و برگههای مطرح را در دست گرفته است؛ بدینمعنا که اکثر دولتهای عربی و بهویژه دولتهای درگیر، بر آمریکا، به عنوان عنصری فعال در حل مسائل، تکیه میکنند و این امر سبب شده است شوروی از آنچه در خاورمیانه میگذرد احساس