گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 8
صفحه: 279

است که نیروهای سیاسی بتوانند برای ایجاد ثبات و استقرار در منطقه اقدام کنند.

واقعیت این است که - من از طرف خودم می‏گویم و مطمئنم که رهبران جنوب نیز با من موافق هستند- ما همواره ناراحت بوده‏ایم که نتوانسته‏ایم سریع به مردم خدمت‏رسانی کنیم، ولی در حال حاضر فعالیت‏ها باید در یکی از این دو جهت باشد : توافق لبنانی‌ها یا همبستگی عربی یا هر دو با هم. من هنوز در این زمینه تلاش می‏کنم و منتظر فرصت هستم تا به برخی از پایتخت‏های عربی سفر کنم. باید بگویم که احساس می‏کنم فضای لبنان بیش از گذشته آماده تفاهم سیاسی و به دنبال آن ایجاد اجماع لبنانی برای رویارویی با همه مشکلات و دشواری‏هاست. باید اضافه کنم که رایزنی با فلسطینیان نیز ادامه دارد، زیرا معتقدم وضعیت کنونی آن‌ها بسیار دشوارتر از وضعیت لبنانیان است و تحولات سیاسی در اسرائیل نیز این واقعیت را تأیید می‏کند که وضع سیاسی آنان در حال گذار از مرحله‏ای دشوار است. از این رو، آنان گزینه‏ای پیش رو ندارند جز اینکه با لبنانی‌ها همبستگی و تفاهم کامل داشته باشند و برای تثبیت مواضع خود در لبنان درگیر محوربندی‌های عربی نشوند.

حضور منسجم عربی

جناب امام، این بدان معناست که راه‌حلی که شما برای جنوب پیشنهاد می‏کنید، تفاهم سیاسی و توافق عربی است؛ در حالی که این دو، تا کنون دور از دسترس به نظر می‏رسند. آیا در انتظار این دو تفاهم دشوار، جنوب را در میان گردبادها رها کنیم؟

ابتدا باید روابط لبنانی-فلسطینی سامان‌دهی شود و این خود وظیفه‏ای عربی است و حکومت لبنان و حتی سوریه نمی‏توانند این توافقات را، به‌تنهایی و بدون مشارکت مستقیم عرب در پذیرفتن مسئولیت‏های خود در این زمینه، اجرا کنند. رضایت آنان کافی نیست، بلکه باید در میدان حضور داشته باشند تا حضورشان موجب اعتماد بیشتر فلسطینیان شود و آنان را منضبط‌تر کند، به‌ویژه آنکه درگیری سازمان‏های فلسطینی با یکدیگر و حتی درگیری مسلحانه میان آن‌ها در جنوب به آشفتگی اوضاع می‏افزاید. به نظر من تنها حضور جهان یک‌پارچه عرب می‏تواند ضامن سامان‌دهی این روابط و در نیتجه هموار ساختن راه برای پایه‏گذاری نهادهای ملی باشد.

به صلاح فلسطینیان است که روابط خود با لبنانیان را سامان‌دهی کنند.

گفتم : پس از دیدار اخیر آقای خدام با رئیس‌جمهور الیاس سرکیس، شنیدیم که توافق‏نامه قاهره براساس تفسیر لبنان و با موافقت خود فلسطینیان در چند مرحله اجرا خواهد شد. چطور این قول امیدبخش را با سخنان نومیدانه خودتان درمورد راه‌حل، جمع می‏کنید؟

اگر این تعهد جدی است و اوضاع جنوب را نیز شامل می‏شود، من به هم‌وطنان بشارت می‏دهم که مسئله به‌زودی حل خواهد شد و من نیز به سهم خود برای تحقق آن تلاش خواهم کرد. دوباره تأکید می‏کنم که مصلحت فلسطینیان، به‌ویژه پس از تحولات اخیر، در گرو آن است که آنان نیز به سهم خود به دنبال راه‌حل و سامان‌دهی این روابط باشند.

اجرای توافق‏نامه باید از جنوب آغاز شود

یعنی جناب‌عالی، به‌رغم اخبار و اظهاراتی که مطرح