داشته باشید که ارتش سوریه در لبنان حضور داشت و موضع عربی در قبال این اقدام قومی و بلکه این ازخودگذشتگی تاریخی، موضعی بیطرف و حتی منفی بود که به نوبه خود دشواریها و موانعی پدید آورد که فراموشش نمیکنیم.
امّا اکنون هماهنگی دائمی و فزاینده اعراب باید پایدار بماند و کشورهای عربی باید در کنار سوریه و در کنار آقای الیاس سرکیس بایستند و اعلام کنند که این موضع آنان برای همیشه ادامه خواهد داشت.
درمورد موضع خودم نیز، باید بگویم که هر شهروند لبنانیِ مشتاق نجات میهن، از نبودن چنین همبستگی نگران است. من نیز به نوبه خودم برای تحقق هرچه بیشتر همبستگی و وفاق تلاش میکنم. در دیدار با رئیسجمهور مصر، آقای انور سادات نیز دریافتم که او همانطور که میشناختم، به رئیسجمهور سوریه، آقای حافظ اسد بسیار توجه و اعتماد دارد و پیوسته با او در تماس است. من همچنین تلاش گستردهای کردم تا افکارِعمومی مصر را از بحران کشورمان آگاه کنم و آنها را در برابر مسئولیت قومی خود قرار دهم.
تأثیر به قدرت رسیدن حزب لیکود در جنوب لبنان و مسئله خاورمیانه چیست؟
شاید تحلیل من با تحلیل بسیاری از ناظران سیاسی همسو نباشد. هرچند من مدعی نیستم که تخصص و تجربه کامل سیاسی دارم، برداشت من از حوادث در موارد زیر خلاصه میشود :
اوّل. تعداد آرایی که حزب لیکود بیش از دوره قبل به دست آورده، از سه رأی فراتر نمیرود و این به معنای تحول در جامعه اسرائیل نیست. آنچه وضع سیاسی را دگرگون کرد، جدایی دموکراتهای تحولطلب از حزب کار بود و این یعنی، تغییر در اسرائیل در توزیع نقشهاست نه در ایجاد تحول در جامعه.
دوم. اعراب در تلاشهای خود در راه برقراری صلح، بر افکارِعمومی جهانی و سازمان ملل و بر توافق میان قدرتهای بزرگ و همچنین بر موضع جدید آمریکا تکیه کردهاند و این، امری است که با تحول در وضع انتخاباتی در اسرائیل تغییر نمیکند.
سوم. رنجها و گرفتاریهای اعراب و احتمالات جنگ و طمعورزیهای اسرائیل در جنوب، همگی در آخرین درجه خود و بدون آنکه دشمن هیچ فرصتی را از دست دهد، در جریان بود، بهخصوص که همان قدرت حاکم در اسرائیل بود که سه جنگ بر ضد اعراب به راه انداخت. به نظر من این وضع هیچ تغییری در وضعیت، نه در جنوب و نه در کشورهای همسایه دشمن و نه در غیر آن پدید نخواهد آورد.
چهارم. تنها یک نکته باقی میماند که تحلیل انتقال قدرت جدید در میان رهبران اسرائیلی است. شاید تحلیل روشن، تلاش برای به تعویق انداختن تلاشها به مدت دو سال یا کمتر، تا زمان برگزاری انتخابات در آمریکا و متوقف کردن دوباره تلاشهای بینالمللی است.
نتایج ایفای نقش سوریه در لبنان تاکنون چه بوده است؟
فکر نمیکنم این نقش نیازی به گواهی دادن داشته باشد. مقایسه نخستین ساعتها پس از ورود ارتش سوریه به بقاع و جبل و بیروت و طرابلس با کمکهایی که پیش از حضور این نیروها شد و حتی مقایسه بین وضع جنوب و دیگر مناطق بهتنهایی برای تصویری روشن از نتایج حضور نیروهای سوریه کافی است.
ابعاد حضور نیروهای سوریه به شکل روشنی در