گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 8
صفحه: 263

که از زمانی که ایشان مسئولیت خود را در سوریه بر عهده گرفت، آغاز شد. این رابطه بر پایه احترام و اعتماد استوار است و به سود قضایای بزرگ ملی و قومی است. این روابط در جلوگیری از وخامت اوضاع و به تأخیر انداختن آن و همچنین شدت نگرفتن تنش میان مقاومت فلسطین و سوریه تأثیر بسزایی داشت.

من در خلال بحران لبنان پنج بار به سوریه سفر کردم که تأثیر آن سفرها نیز روشن است. آخرین سفر، دیداری سه جانبه با حضور رئیس‌جمهور سوریه، حافظ اسد و برادر ابوعمار و من بود که هفت ساعت طول کشید و در آن زمان این دیدار سرآغاز گشایش اوضاع به شمار آمد. سه روز پس از آن دیدار، آقای الیاس سرکیس به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. همه می‌دانند که انتخاب آقای الیاس سرکیس، حاکمیت قانونی لبنان را حفظ و از تجزیه کشور جلوگیری کرد.

بسیاری از لبنانیان می‌گویند عالم دینی نباید فعالیت سیاسی کند. نظر شما چیست؟

امام صدر خندید و سپس گفت : شما می‌دانید که نظام لبنان نظام دموکراتیک پارلمانی است و بر پایه فرقه‌گرایی سیاسی استوار است؛ یعنی همه دستگاه‌های دولتی میان فرقه‌های همزیست در لبنان تقسیم شده‌اند و این به معنای حکومت ائتلافی میان فِرق است، نه میان احزاب، و این مسئله باعث می‌شود هر فرقه یک حزب باشد و رهبر دینی آن نیز به منزله دبیرکل حزب به شمار آید، زیرا رهبران سیاسی با توجه به اختلافات و دسته‌بندی‌هایی که دارند، نمی‌توانند رهبر فرقه‌ها به شمار آیند.

مسئله دخالت سیاسی علمای دینی نیز به همین سبب است و باید گفت رهبران فِرق در لبنان تنها در مسائل مهم سیاسی مشارکت دارند و در صدد دخالت در جزئیات نیستند.

در پایان دیدار، امام موسی صدر گفت به قاهره آمده است تا ابعاد کنونی بحران لبنان را بیشتر روشن کند و دیدار او با رئیس‌جمهور مصر، انور سادات برای کمک به حل بحران کنونی است، هرچند بحران هنوز به مرز وخامت نرسیده است.