برای کشف علل و اسباب اشتباهات گذشته که از زمان استقلال به چندین فاجعه انجامیده است، تلاش صورت گیرد. شاید تشکل جبهه لبنانی که نیمی از حاکمان لبنان پس از استقلال در آن عضو هستند، توانایی بیشتری برای کشف این اسباب و پرهیز از آن‌ها در آینده داشته باشد.

درمورد این سخن رئیس‌جمهور سابق، سلیمان فرنجیه چطور که : «بیانیه‏ای که این نشست صادر کرد و بالاجماع پذیرفته شد، سر آغازی برای لبنانی جدید است و خواسته‏ای را که شهیدانمان در راه آن به شهادت رسیدند، برآورده می‏کند و جاودانگی را برای لبنان و زندگی شرافتمندانه را برای همه لبنانیان فراهم می‏آورد و کسانی را که در مسیر شهادت قرار داشتند، حفظ می‏کند.»؟

من نیز با آقای فرنجیه موافقم که این اجماع سرآغازی برای لبنان جدید است و خواسته شهیدان را برآورده می‏کند و ماندگاری لبنان و زندگی شرافتمندانه مردم آن را تضمین می‏کند، ولی با اینکه منتظر اجماع همه لبنانیان باشیم، مخالفم.

درمورد این سخن آقای پی‌یر الجمیّل چطور که : «تحقق یافتن عضویت از طریق سکولارسازی، شکاف‏‏ها را از میان برمی‏دارد و پایه‏ها و ارکان لبنان جدید را استوار می‏سازد.»؟

سخن جناب آقای پی‌یر الجمیّل مایه امیدواری است، چراکه ایشان مثل همیشه به یک‌پارچه بودن اعضای جامعه تمایل دارند. ولی من مخلصانه از ایشان می‏پرسم : اگر ما راه سکولارسازی را در پیش بگیریم (آنچه از اصطلاح سکولارسازی به ذهن می‏آید ملغا کردن قوانین قانون احوال شخصیه است، زیرا دولت و دیگر قوانین، پیش از بحران اخیر نیز غیردینی بودند)، جامعه لبنانی نسخه‏ای همانند جوامع سکولار جدید می‏شود. در این صورت چه وجه تمایزی برای لبنان باقی خواهد ماند؟ به نظر من اگر ما می‏خواهیم فِرق لبنان را حفظ کنیم باید انتساب هر شهروند به فرقه خود در هنگام تولد و هنگام مرگ حفظ شود و این به معنای حفظ آزادی هر شهروند در عمل به اعتقادات خود در زمینه ازدواج و ارث است.

درمورد این سخن پدر شربل قسیس : «ما لبنانی که نتواند جامعه‏ای آزاد و چندصدایی پدید آورد تا با خود و کشورهای منطقه و جهان تعامل کند، نمی‏شناسیم.»؟

ایشان در این پیام عملاً خواستار آن است که جامعه لبنانی به جهان عرب رو بیاورد. آیا ایشان می‏تواند پیامی را که حضرت مسیح محدود نکرده است، محدود کند؟ اگر ما لبنان را آن‌گونه که از سخنان برخی از دوستان ایشان و از برخی اظهارات خود ایشان برمی‏آید، بنا کنیم، آیا رسالت متمدن مسیحی می‏تواند در جهان عرب مجالی پیدا کند؟

درمورد این سخن شیخ بشیر الجمیّل : «خطوط کلی سیاست آینده لبنان مشخص شده است؛ امری که همه لبنانیان از دیرباز در انتظار آن بودند تا هر شهروند لبنانی بتواند در چارچوب شغل و پیشه خود دریابد که بر چه اساسی یک لبنانی به شمار می‏آید. همچنان‌که اجتماع‏کنندگان درباره پیمانی توافق کردند که آزادی عقیده را برای همه نسل‏ها فراهم کند و تکرار نشدن برخورد و درگیری در هر ده سال را تضمین کند و همچنین اصل چند‌صدایی فرهنگی و اجتماعی موجود در لبنان را حفظ کند.»؟