گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 7
صفحه: 123

به‌منظور آگاهی مسلمانان این سامان در دست انجام است، به پاره ای از مسائل بنیادین، مخصوصاً آنچه که مربوط به شیعیان می شود، نیاز است. پاسخ به سؤالات زیر می تواند بسیاری از نقاط تاریکی را که در جنگ نوزده‌ماه? لبنان مطرح است، روشن سازد.

سؤال اوّل: دوست ما سؤالات خود را با این سؤال اساسی شروع می کند که عوامل جنگ خانگی لبنان چه بوده است. در‌حقیقت جنگ لبنان نتیج? عوامل گوناگون داخلی، عربی و جهانی است.

عوامل داخلی لبنان در شعله ور ساختن این جنگ، مربوط به وضع جامع? لبنان است. در لبنان همان‌طور که می دانیم، شانزده مذهب در کنار هم زندگی می کنند، مسیحیان به چند مذهب گوناگون تقسیم می شوند: مارونی ها که نوعی کاتولیک های شرقی هستند، از نظر عدد و سابقه و قدرت، مذهب اوّل را در میان مسیحیان تشکیل می دهند. مذهب مارونی که به ابتکار یک راهب مسیحی شرقی، به نام مارمارون، در حلب و در مناطق هرمل به وجود آمده است، تاریخی طویل و پرحادثه دارد. مردم مارونی در جنگ ها و در مبارزات خونین شرکت کرده اند و در تاریخ اسلام نیز در بسیاری از جنگ های اسلامی و روش خلفای بنی امیه، نامی از آن‌ها دیده می شود.

اینان در کوه های سرسخت زندگی می کنند و از امتیازاتشان آن است که نماز و تشریفات مذهبی خود را با زبان عربی انجام می دهند.

در سال 1860 میلادی پس از پایان یک سری جنگ های داخلی بین مارونی ها و دروزی ها، شش کشور اروپایی به نام حمایت از مارونی ها وارد لبنان شدند. این شش کشور که عبارت‌اند از روسی? تزاری، انگلستان، فرانسه، آلمان، ایتالیا و اتریش، از ضعف دولت عثمانی مطلع شده و برای آنکه جای پایی در خاورمیانه داشته باشند، از جنگ خونینی که به احتمال زیاد خودشان به وجود آورده بودند، استفاده کرده، در خاک لبنان نیرو پیاده کردند و سپس با قراردادی که در استانبول با دولت عثمانی امضا کردند، با یک نوع استقلال داخلی در ضمنِ دولت عثمانی، راه را برای دخالت کشورهای اروپایی و کمک های اجتماعی و فرهنگی به مردم مارونی و درنتیجه استفاده کردن از این مردم باز کردند.

دروزی ها یکی از مذاهب سه گان? اسلامی هستند که در خاک لبنان، از زمان فاطمیین تا به حال، به‌صورت یک قبیله وجود دارند. به احتمال زیاد، دروزی ها همان اسماعیلی هایی هستند که در اثر دور بودن از مراکز علم، به صورت یک مذهب باطنی درآمده، افکار صوفیانه در آن‌ها به‌شدت رواج داشته است و رفته‌رفته به‌صورت مبالغه آمیزی جلوه کرده تا آنجا که در میان دروزی های امروز، نماز، روزه، حج، ماه رمضان، عیدفطر و مسجدی دیده نمی شود.

مذاهب دیگر مسیحیان لبنان عبارت‌اند از: کاتولیک ها، ارتودوکس ها، پروتستان ها، لاتین ها و غیره. امّا مذاهب اسلامی عبارت‌اند از شیعیان که در حال حاضر نزدیک یک‌میلیون جمعیت از آن‌ها در لبنان زندگی می کنند و بیشتر در مناطق جنوبی لبنان، یعنی جبل عامل و مناطق شرقی، یعنی بعلبک و هرمل و قسمتی از شمال و مناطق اطراف بیروت و مناطق دیگر زندگی می کنند.

سنی ها نیز در ساحل طرابلس و صیدا و بیروت اکثریت دارند. این مذاهب در کنار هم، رژیمی مذهبی و در عین حال دموکراتیک به وجود آورده اند.

از سال 1860، استقلال داخلی در منطق?