کسی که از بحرانی شدن اوضاع سود میبرد، دشمن است. از این رو، رهبران مخلص لبنانی و فلسطینی برای آرام کردن اوضاع و جلوگیری از انفجار، سخت تلاش میکردند.
آنها میدانستند که جرقهای کوچک میتواند کشور را منفجر کند و خونها را بریزد که نتیج? آن، پیروزی دشمن خواهد بود؛ یک پیروزی در مقیاس شکستی که در جنگ رمضان خورده بود و یا بیشتر، که به دنبال آن یکپارچگی و استقلال لبنان در معرض خطر قرار میگرفت و مقاومت فلسطین نیز در معرض نابودی یا تضعیف یا غافل شدن قرار میگرفت، آن هم غافل شدن در زمان چیدن میوه و آغاز رسیدن به دستاوردهای جهادی پیوسته و انقلابی مسلحانه که دهها هزار قربانی تقدیم کرده است.
اظهارات امام از نیمههای سال 1974، سراسر تذکر و هشدار بود و بزرگان مقاومت و سران مخلص عرب بهویژه مسئولان سوریه نیز بر وجود این خطرها تأکید میکردند و در تحلیلهای روزنامههای جهان نیز به طور کامل به این مسئله پرداخته شد.
ولی روزنامههای راستگرای تندرو در لبنان، حمل? خود بر ضد فلسطینیان را شدت بخشیدند و آنها را خرابکار و آشوبطلب معرفی کردند. طرف دیگر و نیز چپگرایان تندرو نیز با این وضع بحرانی همگام شدند و به آن دامن زدند و خود نیز در آن دست داشتند.
درک همسویی منافع دشمن و استعمار با منافع تندروان چپ و راست برای انسان دشوار نیست، ولی شگفت اینجاست که هموطن لبنانی در این دام گرفتار شده و نسبت به وقوع انفجار بیاعتناست.
در این اوضاع بحرانی، در راهپیمایی مسالمتآمیز و ساد? ماهیگیران در شهر صیدا، که در پی بیاعتنایی مسئولان به اعتصاب عمومی صیادان در اعتراض به اعطای تبعیضآمیز مجوّز به شرکت انحصاری «پروتین» رخ داد، آقای معروف سعد کشته میشود و آتشی جانگداز بر دلها میافتد و پس از آن، پیدرپی حوادثی رخ میدهد.
فضا همانطور که گفتیم، آماد? انفجار در اثر کوچکترین جرقه بود، چه رسد به اینکه نمایند? مورد اعتماد بخش عظیمی از مردم در راهپیمایی مسالمتآمیز برای مطالباتی برحق، کشته شود. اینگونه بود که حوادثی رخ داد:
اعتصاب عمومی و ناآرامی در گوشه و کنار لبنان؛
برخورد با ارتش که مأموریت داشت تظاهرات مسالمتآمیز را پراکنده کند؛
حوادثی خونبار در صیدا؛
تیراندازی یکی از مزدوران دولت به سوی کامیونی که عدهای از نظامیان را به خانههایشان بازمیگرداند و در این حادثه برخی از این نظامیان کشته شدند؛
برگزاری راهپیمایی ساختگی در بیروت به طرفداری از ارتش و سردادن شعارهای تحریکآمیز و عجیب که در این تظاهرات هزاران کودک حضور داشتند؛
کشته شدن 27 غیرنظامی لبنانی و فلسطینی در فاجع? عین الرمانه که در عین حال، مسئولان تا کنون از انتشار جزئیات حادثه خودداری کردهاند؛
تصمیم احزاب برای به انزوا کشاندن حزب کتائب؛