موضوع: گزارش - محرومیت باعث ایجاد خشم و نارضایتی میشود و کرامت انسان را خدشهدار میکند و از وفاداری به میهن و از احترام به قوانین میکاهد
مکان و تاریخ: مقر مجلس اعلای شیعیان ، 13/9/1975.
مناسبت: مجلس با حضور دو هیئت شرعی و اجرایی تشکیل جلسه داد و امام صدر این گزارش را قرائت کرد.
منبع: صورتجلسات مجلس اعلای شیعیان.
به نظر ما اسباب نهفته در ورای بحران خونبار لبنان عبارتاند از مجموع? واقعیتهایی که در اینجا برمیشمریم:
1. نبود عدالت؛ محرومان از حقوق شهروندی، اکثر قریب به اتفاق، مردم جنوب و بقاع و عکار و حوم? بیروت هستند؛ اهالی مناطقی که آنها را کمربند فقر نامیدهایم. این حقوق عبارتاند از مباحث توسعه، فرصتهای آموزشی، امکانات بهداشتی، امکانات استخدامی و ترفیع شغلی در مؤسسات رسمی و دولتی و نیز آزادیهای عمومی که سطح آن در مناطق گوناگون، متفاوت است. همچنان که کرامت قایل شدن دولت برای شهروندان و چگونگی برخورد دولت با آنان نیز جزء همان حقوق است.
تحت تأثیر عوامل تاریخی خارج از بحث ما، شیعیان ستون فقرات پیکر? محرومان بودند، ولی این محرومیت در دوران استقلال نیز ادامه یافت و بلکه پس از استقلال علیرغم فعالیت گسترد? شیعیان که در گزارش ما به مجمع عمومیِ مورخ سیزدهم سپتامبر 1974 ذکر شده است، بیشتر شد.
احساس محرومیت در درون انسان کینه و خشم به وجود میآورد و کرامت او را خدشهدار میکند و از حس میهندوستی و از احترام او به نظام و قوانین میکاهد. قرآن کریم نیز نسبت به پیامدهای نادیده گرفتن محرومان هشدار داده است و تجارب اجتماعی بشر آکنده از این پیامدهاست.
2. لبنانیان در زمان استقلال و هنگام شکلگیری لبنان بزرگ، بر روی مبانی و اصول اساسی ملی توافق نکردند و به سبب ترس از تجزی? کشور و تفرق? بین لبنانیان از بحث دربار? آن خودداری کردند و به جای آن به تعارفات و استفاده از تعابیر مبهم و چندپهلو و راهحلهای نیمه کاره پرداختند، تا جایی که امروز به سبب اختلاف در آن مبانی و اصول هیچ همبستگی و اتحادی میان ملت لبنان نمیبینیم.
در قبال مسائل جهان عرب و بهویژه قضی? فلسطین، لبنان ابتدا به دفاع از ضرورت اجماع در تصمیمهای جامع? عرب رو آورد و پس از آن از پیمان آتشبس حمایت کرد.
در مورد دیگر مسائل هم همچون اقتصاد، موضوع آزادی تجارت و حتی میزان آزادی در احتکار، تحول نظام، توسع? مؤسسات رسمی، آمار، تابعیت، ترجمه، آموزش رسمی و دانشگاهی و حتی در مورد خود وحدت ملی و دیگر مسائل، لبنانیها همواره با تعارف برخورد کردهاند و هیچگاه جز در ظاهر با یکدیگر توافق نکردهاند.
در نتیجه با گذشت ثلث قرن از شکلگیری کشور، هنوز صحن? کشور پر از تناقض و اختلاف در