گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 6
صفحه: 179

لبنانی از هم? مناطق و از هم? تخصص‌ها، بیانیه‌ای در تأیید جنبش ما امضا کرده‌اند. همچنین می‌خواهم اشاره کنم که در جنوب، که ما را به خود مشغول کرده، و نیز در بقاع و حوم? بیروت، جمعیت بسیاری از مسیحیان و دیگر مذاهب اسلامی غیر شیعه نیز زندگی می‌کنند.

آیا فکر می کنید رویارویی ها بین فرقه های لبنانی، که گاه شدید است، امید به همزیستی میان عرب و یهود در فلسطین را کم رنگ می کند؟

من در متن اوضاع لبنان حضور دارم و می‌توانم به شما اطمینان دهم که خشونتی که مدتی است در این کشور پدید آمده، جنب? فرقه‌ای ندارد. وقتی این خشونت‌ها به تحریک دشمنان لبنان به سمت مسائل فرقه‌ای نزدیک می‌شود، کاملاً متوقف می‌شود تا چنین جنبه‌ای پیدا نکند.

مشکلات، جنب? اجتماعی دارد و این حقیقت، از تعداد بالای محرومان و اینکه صاحبان امتیازها نمی‌خواهند از امتیازهای خود دست بردارند، روشن می‌شود. بسیاری از مسئولان لبنانی جنبش ما را چپ‌گرا توصیف می‌کنند، در حالی که نود درصد محرومانی که جنبش ما را تشکیل داده‌اند، مؤمنان به خدا و شهروندان عادی هستند. این هم‌وطنان که از ما پشتیبانی می‌کنند، با فرقه‌گرایی مخالف‌اند، ولی در عین حال بر حقوق خود پافشاری و در راه رسیدن به آن مبارزه می‌کنند.

لبنان همواره کشور همزیستی میان مذاهب گوناگون اسلامی و ادیان دیگر بوده و این‌گونه خواهد ماند. این همزیستی یکی از مظاهر تمدن لبنانی است. باید در نظر داشت که اسرائیل یک جنگ روانی واقعی در مقابله با لبنان به راه انداخته است. او جنوب را سرزمین سوخته قرار داده و اهالی جنوب را وادار به مهاجرت و ترک این سرزمین کرده و به این ترتیب، به ایجاد بحران در لبنان ادامه می‌دهد.

از نظر اسرائیل باید «تجرب? همزیستی لبنانی شکست بخورد تا بدین‌ترتیب، موجودیت نژادپرستان? او توجیه شود.» از این رو، باید هم? صلح‌طلبان در دنیا به موفقیت تجرب? اجتماعی در لبنان کمک کنند.

آیند? گفت وگوی اروپایی-عربی را چطور می بینید؟ به نظر شما لبنان برای کمک به موفقیت آمیز بودن این گفت وگو چه نقش مثبتی می تواند ایفا کند؟

به عقید? من این گفت‌وگو میان اروپا و جهان عرب، ریشه در اعماق تاریخ دارد و باید ادامه یابد. فراموش نکنیم که مسیح و رسالت او، که جمعیت بسیاری از اروپاییان به آن ایمان دارند، از شرق آمده است و بین شرق عربی و غرب اروپایی همواره در طی تاریخ تأثیر متقابل بوده که بارها و به شیوه‌های گوناگون پدیدار شده است. حتی در دوره‌های دردناکی همچون جنگ‌های صلیبی، این گفت‌وگو بارورتر بوده است، زیرا بین تمدن عربی و تمدن اروپایی ارتباط برقرار شده است. امّا در مورد آینده، شکی نیست که این گفت‌وگو که برای تبادل تجربه‌ها و مهارت‌ها انجام می‌گیرد، باید بتواند تمدن جهانی جدیدی بسازد و ما اطمینان داریم که لبنان باید در این تمدن‌سازی با قدرت مشارکت داشته باشد؛ به چند علت:

اوّل، اینکه گفت‌وگوی اروپایی-عربی نوعاً در بردارند? گفت‌وگوی اسلامی-مسیحی نیز هست و لبنان در این زمینه تجربه‌ای غنی دارد. پس بیهوده نیست یادآور شویم که از سال 1963، یعنی پیش از آنکه دومین انجمن علیای واتیکان، آن پیام معروف را صادر کند، گفت‌وگوی اسلامی-مسیحی در لبنان