گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 6
صفحه: 173

شاید پیامدهای حوادث خون باری که به مدت 61 روز در لبنان اتفاق افتاد و خیابان های بیروت را عملاً به صحنه های نبرد تبدیل کرد و همچنین انتقال درگیری های مسلحانه از بیروت به قاع که به گسستن ائتلاف های انتخاباتی موجود در منطق? بعلبک انجامید، تداوم پشتیبانی صبری حماده را از امام دشوار کرد.

وقتی امام تحصن خود را در مسجد عاملیه پایان داد و به منطق? بعلبک رفت تا پیامدهای ناشی از حوادث قاع را برطرف کند، آنجا در میان انبوه یاران و هواداران سخنرانی کرد و به فئودالیسم سیاسی حاکم بر کشور از سال 1943 حمله کرد.

این سخنان امام به منزل? حمله به نفوذ صبری حماده بود، بدون اینکه از او نام ببرد. این اقدام امام به معنای به چالش کشیدن مردی بود که خود را رهبر طراز اوّل این منطقه به شمار می آورد.

شاید این موضع امام نسبت به فئودالیسم سیاسی در بعلبک برای برخی از مردم غافل گیرکننده باشد، ولی کسانی که از پشت پرده ها و درون سینه های افراد آگاه اند، از سردی روابط میان این دو نفر از بیش از دو سال قبل و بلکه از زمانی که امام خود را هم رهبری دینی و هم سیاسی مطرح کرد، اطلاع داشتند.

نزاع میان صدر و الاسعد از زمانی دور، یعنی زمانی که امام در عرص? دینی و سیاسی ظاهر شد، شکل گرفت و در هم? سطوح میان آن ها درگیری وجود داشت…، ولی نزاع میان صدر و حماده نیز چندین مرحله را پشت سر گذاشته بود…

این نزاع ابتدا پنهانی بود، ولی به سرعت علنی شد و حوادث قاع باعث شد پرده از این نزاع بیفتد و به جنگی علنی تبدیل شود!

آقای کرامی نخستین کسی بود که از این مسئله آگاه شد.

چندی پیش در ضیافت جناب مفتی حسن خالد، یکی از خبرنگاران از آقای رشید کرامی پرسید دربار? اختلافاتی که میان امام و حماده پیش آمده است، چه می داند و این اختلاف چه تأثیری در عرص? سیاسی لبنان خواهد داشت؟ آقای کرامی پاسخ داد: ظاهراً شما اظهارات آقای صبری حماده را خوانده اید و خبر دارید که می خواهد با صدور بیانیه ای از هم? مسائل پرده بردارد.

این پاسخ زمینه ای شد برای مجل? الجدید تا به دنبال یافتن نظر صبری حماده برود، چراکه پیوستن صبری حماده به جبه? سیاستمداران سنتی می تواند به درگیری سیاسی در لبنان رنگی دیگر دهد، به ویژه آنکه علت این درگیری در اصل رقابت های انتخابات ریاست جمهوری در سال 1976 است.

همراه با صبری حماده

چند ساعت پس از این سخنان، صبری حماده نیز در حزین مشغول اظهارنظر دربار? اختلافات خود با موسی صدر بود. سخنان این دو (یاغی و حماده) تقریباً همانند یکدیگر بود؛ شاید تنها با این تفاوت که آقای حماده تندتر و عصبی تر بود.

از کازینوی بعلبک با ماشین به سوی حزین رفتیم. در آنجا صبحی یاغی برای ناهار میهمان وزیر پیشین، ماجد حماده بود. همه بر سر میز ماجد حماده بودیم. یکی از دعوت شدگان آقای صبری حماده بود.

پس از صرف غذا توانستیم با آقای حماده تنها شویم. به او گفتیم: « ما هنوز خوراک خود را نگرفته ایم؛ منظورم خوراک مطبوعاتی است که برای آن نزد شما آمده ایم. »