موضوع: متن مکتوب پاسخهای امام صدر در آرشیو مجلس اعلای شیعیان
مناسبت:
منبع: آرشیو مجلس اعلا.
عوامل بحران اخیر لبنان چیست و چه راه حل هایی دارد؟
باید از یک سو عوامل بحرانهای گذشته و از سوی دیگر، اوضاع متغیر عربی و بینالمللی را بررسی کنیم:
1. عوامل این بحران، وجود قشرهای گستردهای از مردم لبنان در مناطق مختلف و اطراف بیروت است که از حداقل زندگی محروماند و وقتی وضعیت خود را با مظاهر رشد و شکوفایی در لبنان مقایسه میکنند، بیشتر احساس محرومیت میکنند.
مقامات لبنان از زمان استقلال، رسیدگی به مسائل مهم ملی را به تأخیر انداختهاند، ازجمله اصلاح و متحول کردن نظام فرقهای، که قانون اساسی در یکی از بندهای خود آن را وضعیتی موقت برشمرده است. اصلاح این وضعیت میتواند حق شهروندی را به شکل درست احقاق کند؛ یعنی وابستگی و تابعیت ملی شهروندان را تثبیت کند تا هر شهروندی بتواند از ثروتهای کشور بهره ببرد.
بنابراین، بحث یکپارچگی ملی تا کنون در متن زندگی وارد نشده و تنها در مشارکتهای اجتماعی نمود پیدا کرده است که هرچند به آن افتخار میکنیم، برای ساختن کشور کافی نیست.
2. نکت? دوم موضع لبنان در برابر مسائل مهم جهان عرب و در رأس آنها مسئل? فلسطین است که علت آن بیطرفی لبنان نسبت به کشورهای عربی است. ولی در مورد مسئل? فلسطین نباید فراموش کنیم که همسایگی ما با اسرائیل و طمعورزی آن نسبت به جنوب و وجود 400 هزار فلسطینی با فعالیتهای تبلیغاتی و سیاسی و نظامی گوناگون خود در لبنان، هم? اینها اقتضا میکند که لبنان در برابر این قضیه موضعگیری کند؛ حال آنکه این موضع آنگونه که باید، واضح و روشن نیست.
3. یکی دیگر از مسائل مهم و ملی، مسئل? ارتقای وضعیت مردم و مبارزه با نظام ارباب رعیتی است. نظام اربابرعیتی هنوز در لبنان حاکم است و بهویژه در انتخابات و در مؤسسات دولتی از قبیل دستگاههای تبلیغاتی و مدارس نفوذ دارد و مردم نتوانستهاند از یوغ آن آزاد شوند؛ زیرا فئودالها به ساختار فرقهای تکیه دارند و به طور ناملموس تقدیس میشوند.
4. یکی دیگر از این مسائل، مسئل? توسعه است. لبنان قابلیت اجرای طرحهای بزرگ را برای بهرهبرداری از آبهایی که حجم آن سالانه به 11 میلیارد متر مکعب میرسد، دارد؛ ولی اکنون تنها از 600 میلیون متر مکعبِ آن بهرهبرداری میشود. بحث جادهسازی و ایجاد تحولات اجتماعی و غیر آن نیز تا کنون حل نشده است، با وجود آنکه برخی از این طرحها مانند طرح لیطانی در جنوب و طرح عاصی در بقاع از سال 1934، یعنی در دوران فرانسویان مطرح بودهاند.
محرومیت و مشکلات اجتماعی زمینهساز