خواهد شد. خسارتهایی که ممکن است در اثر این وضع ببینیم، هر اندازه باشد، با فجایعی که در صورت تکرار جنگ میان لبنانیان و فلسطینیان انتظار میرود، قابل مقایسه نیست. برای متقاعد شدن نسبت به این مسئله کافی است در آمار و ارقام زیر فکر کنید: در طی هفت سال اخیر، تجاوزهای اسرائیل 601 کشته و 1200 مجروح از نظامیان و غیرنظامیان بر جا گذاشت، در حالی که هشتاد روز جنگ داخلی 2394 کشته و 16441 مجروح داشت. گذشته از آنکه اسرائیل آسایش ما را سلب کرده است. از سال 1967 اسرائیل 2655 بار به حریم هوایی لبنان و 493 بار به حریم دریایی آن تجاوز کرده و 4469 بار روستاهای مرزی را پاکسازی کرده است. همچنین داخل سرزمینهای لبنان 54 کیلومتر جاده کشیده است. بنابراین، برای لبنانیان بهتر است این تواناییهای خود را به جای آنکه در راه جنگ با برادران خود صرف کنند در راه دفاع در برابر دشمن خارجی به کار گیرند؛ دشمنی که هم? آنان را یکی حساب میکند و در کمین جان هم? آنان است.
آیا فکر نمی کنید ترس مسیحیان لبنان توجیهی برای این مسئله است؟
البته این ترس سطحی و ظاهری است، زیرا برخاسته از نگاهی محدود و ظاهری به حوادث است و به تجربههای تلخ گذشته و معضلاتی برمیگردد که نمیتوان بهسرعت از دام آنها رها شد. این نکته را نیز باید بگوییم که رئیسجمهور لبنان باید مسیحی باقی بماند و این نشان? تسامحی است که مای? افتخار مسلمانان است و به پاسداشت حرمت گذشته و حال مسیحیان مارونی در این کشور و دیگر کشورهای عربی این امتیاز به آنها داده میشود. بهویژه آنکه آنان کمکهای فراوانی در زمین? مسائل عربی و مسئل? فلسطین کردهاند. افزون بر آن، برآورد من آن است که لبنان با رئیسجمهور مسیحی خود طرف گفتوگوی نیرومندی برای تحرک بخشیدن به مذاکرات عربی-اروپایی و رساندن آن به پایانی روشن است. البته این گزینه به هیچ وجه جمود نظام لبنان را توجیه نمیکند و لبنان باید در گسترهای وسیع برای تحرک بخشیدن دوباره به مؤسسات، متحول شود. این خطای بزرگی است که به اسم توازن میان فرقهها، آن هم در منطقهای آکنده از دگرگونی و تحول، رشد و توسع? کشور را متوقف کنیم. این همان ترفندی است که طبق? فئودال سیاسی برای احتکار قدرت و حفظ منافع خود و دفاع از امتیازات خود به آن رو آورده است.
امام در پاسخ به سؤالی دربار? چگونگی همخوانی میان دوگانگی در موضع گیری او، یعنی یکی اعتکاف و روزه داری در مسجد صفا تا متوقف شدن جنگ و دیگری تأسیس اردوگاه های آموزش نظامی برای تمرین طرف داران او به منظور یادگیری کاربرد اسلحه و نابود کردن مؤسسه های تجاری، با لبخند گفت:
خشونت بر ضد دشمن خارجی، دشمنی که میان مردم یک کشور بذر فتنه میپراکند و مسلمانان را بر ضد مسیحیان و مسیحیان را بر ضد مسلمانان تحریک میکند و میان لبنانیان و فلسطینیان دشمنی میاندازد، این نوع خشونت را من قبول دارم و آن را تأیید و حتی به آن سفارش میکنم، ولی خشونت میان لبنانیان را هر مذهبی هم که داشته باشند، رد میکنم. از این رو، هر بار که تحصن و روزه گرفتن بتواند لبنانیان را از جنگ با هم باز دارد، دوباره آن را انجام خواهم داد.