گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 5
صفحه: 276

سند شمارۀ 05-05-75

موضوع: گفت‌وگوی مطبوعاتی - بحران داخلی تنها به سود دشمن است

مکان و تاریخ: بیروت - مجلس اعلای شیعیان در حازمیه، 5/5/1975

مناسبت: یکی از مسائلی که در کمیتۀ تنش‌زدایی مورد بحث قرار گرفت، مسئلۀ انتشار توافق‌نامۀ قاهره بود تا میزان پایبندی گروه‌ها به آن معلوم شود. وقتی ابوایاد رایزنی‌هایی با برخی رهبران فلسطینی در این باره انجام داد، آنان به اتفاق، این پیشنهاد را رد کردند و گفتند: منتشر کردن توافق‌نامه موجب بحث و جدل در لبنان بر سر وجود این توافق‌نامه و حق مقاومت فلسطین برای حضور در خاک لبنان خواهد شد که این امر ممکن است به درخواست بازنگری در اصل وجود آن بینجامد. لذا قرار شد که مقاومت با این راه‌حل مخالفت کند و بلکه برای ناکام ماندن آن تلاش کند.

در اینجا نقل‌های متفاوتی وجود دارد:

برخی می‌گویند که جناب نخست‌وزیر، آقای رشید الصلح احساس کرده است که چیزی نمانده تا اجتماعات حازمیه دولت را از اعتبار ساقط کند و امام صدر به‌تنهایی گفت‌وگوها را به پیش می‌برد و به جای دولت برای حل بحران تلاش می‌کند. آقای الصلح همچنین باخبر شده است که بر مباحث مطرح‌شده در حازمیه، فضایی خصمانه علیه دولت حاکم بوده و احتمال دارد که در راه‌حل ارائه‌شده، دولت نیز مورد بررسی قرار گیرد. از این رو، وی فوراً با ابوایاد تماس گرفته و به او گفته است که نشست حازمیه بر ضد توافق‌نامۀ قاهره فعالیت می‌کند. او از ابوایاد دعوت کرده است تا برای تفاهم بر سر شیوۀ اجرای این توافق‌نامه و ناکام گذاشتن تلاش‌ها برای گفت‌وگو با کتائب، به مذاکره با دولت و شخص او بپردازد.

مسائل دیگری نیز مطرح است، امّا مهم این است که آقای الصلح با ابوایاد و ابوصالح دیدار و بیانیۀ مشترکی با آنان امضا کرده است و هر دو طرف بر هماهنگی و همکاری و تلاش مشترک در چارچوب متن توافق‌نامۀ قاهره و توافق‌نامۀ ملکارت تأکید کرده‌اند. گفته می‌شود که ابوایاد به نخست‌وزیر قول داده است که مقاومت فلسطین به مفاد این بیانیه پایبند بماند و فوراً برای پایان دادن به همۀ تجاوزهایی که رخ داده است، اقدام کند؛ ازجمله از حضور مسلحانۀ چریک‌ها در بیرون از اردوگاه‌ها جلوگیری شود و ایست‌های بازرسی و امنیتی جز در موارد ضروری و در مکان‌های غیردولتی و نزدیک به اردوگاه‌ها برداشته شود و کمیته‌های نظامی مشترک برای حل اشکالات و اختلافات احیا شود.

مقاومت برای نشان دادن پاینبدی خود به این تعهدات، دو فردی را که متهم به قتل یک انگلیسی در بیشۀ عرمون بودند، بازداشت کرد.

ولی پیش از آمدن مرد شمارۀ دوی مقاومت به منزل نخست‌وزیر، ابوایاد به مجلس اعلای شیعیان در حازمیه رفت و امام صدر برای او تبیین کرد که کمیتۀ تنش‌زدایی بر انتشار توافق‌نامۀ قاهره پافشاری نمی‌کند و قصد به بحث گذاشتن این توافق‌نامه را نیز ندارد. کمیته تنها به دنبال راه‌حلی دائمی است که به مصلحت حاکمیت لبنان و انقلاب فلسطین و همچنین برگرفته از دستاوردهای خود توافق‌نامۀ قاهره باشد. ابوایاد نیز گفته است که انتشار توافق‌نامۀ قاهره به زیان امنیت انقلاب فلسطین و امنیت لبنان است و موجب ایجاد جدال و مناقشه‌ای بی‌دلیل میان فلسطینیان و لبنانیان و همچنین، میان خود لبنانیان می‌شود. هر دو طرف دربارۀ این مسئله متقاعد شدند و پروندۀ انتشار متن توافق‌نامۀ قاهره بسته شد.

عصر روز بعد از این جلسه، امام موسی صدر در ضیافت شامی به افتخار آقای اسعد اسعد که دکتر کلاویس مقصود در منزل خود در شویفات ترتیب داده بود، حضور یافت. از ایشان دربارۀ اقدامات کمیتۀ‌ شخصیت‌‌ها پرسیدند. ایشان اقدامات کمیته را «وجدان ملت لبنان» خواند و گفت: کمیته برای استمرار گفت‌وگو و آرام‌سازی اوضاع و بازگرداندن ثبات به کشور، کار بزرگی انجام داده و مأموریت خود را در یافتن راه‌حلی که همه از آن خشنود و به آن پایبند باشند، ادامه خواهد داد. چنین راه‌حلی دست‌یافتنی است و از رهگذر توافق‌نامۀ قاهره تحقق خواهد یافت. بنابراین، همۀ اطلاعات نشان‌دهندۀ آن است که یافتن راه‌حلی دائمی برای مسئلۀ روابط لبنانی-فلسطینی کار آسانی نیست و آنچه اکنون تحقق یافته، راه‌حل موقتی است که به مقتضای رویدادها و تلاش‌هایی که برای تنش‌زدایی صورت می‌گیرد، ارائه شده است و اگر هم دوام پیدا کند، در اثر تلخی درس عبرتی است که همگان گرفته‌اند. راه‌حل حقیقی جز در ژنو و با تشکیل دولت فلسطین تحقق نمی‌یابد.

منبع: مجلۀ الأسبوع العربی، 5/5/1975