که خداوند نعمت تعدد فرق را به آن ارزانی داشته، به بزرگترین مصیبت که همان فرقهگرایی است، گرفتار شده است. نظام فرقهای، همهچیز را راکد کرده و مانع پیشرفت شده است. مرض فرقهگرایی نزدیک بود احزاب را نیز ببلعد. کسانی که سخن حق میگویند، ناگزیر در یکی از دستهبندیهای فرقهای جا میگیرند و از این رو، خیلی زود در برابرشان مانعی فرقهای شکل میگیرد. آنان هرچند تلاش کنند که از حرکتهای فرقهگرایانه بپرهیزند، باز بهگونهای دستهبندی میشوند که گویا حرکت آنان حرکتی فرقهگرایانه است. درمان این بحران در گرو وحدت شما و موضعگیری واحد شما برای پیشرفت لبنان است.
وقتی مصیبت لبنان تکرار میشود، رغبت مردم به تحول بیشتر میشود. بحران کنونی بحرانی اجتماعی است: محرومیت عدهای، محرومیت همۀ مردم است. بخشی از مردم نگران اوضاع کنونی خود هستند و بخشی دیگر نگران آیندهاند. نگرانی همه را فراگرفته است. وقتی در هر گوشه فردی ستمدیده به حرکت در میآید، بلافاصله بحرانی را که موجب حرکت او شده است، به بحرانی فرقهای تبدیل میکنند و در نتیجه، مسائل راکد میماند و تحولات متوقف میشود. شما با همگرایی عمومی خود، میتوانید این بحران را در مسیر درست خود قرار دهید. این بحران، بحرانی فرقهای نیست. لبنانیان با برادری و محبت زندگی کرده و میکنند. در لبنان چیزی رخ داد که در هیچ مکان دیگری رخ نداد. گفتوگوی اسلامی-مسیحی، پیش از آنکه در واتیکان محقّق شود، در لبنان آغاز شد.
گفتوگو و همگرایی در لبنان امری سابقهدار و برخاسته از عمق وجدان لبنانیان است. خطبۀ روزۀ من در کلیسای پدران کبوشیین، نشاندهندۀ این حقیقت موجود در لبنان بود.
فرقهگرایی، علیرغم آنکه دور از وجدان لبنانیان است، به عامل فتنهانگیزی تبدیل شده تا بحرانهای واقعی را بپوشاند. ای دوستداران واقعی لبنان، چرا حرکتی نمیکنید؟ و چرا وقتی محرومان حرکتی میکنند، آنان را به فرقهگرایی متهم میکنید؟ درمان تحریفگران، تنها ایستادگی شما و دست گذاشتن بر روی بحران محرومان و محرومیت است. هر اندازه تلاش کنیم تا به این بحران، جنبۀ فرقهای بدهیم، نمیتوانیم آن را حل کنیم، چون این بحران بحرانی اجتماعی است. راهحل مشکل اجتماعی بسیار آسان است. ملت لبنان ملتی آگاه و بیدار است؛ تنبل و خسته نیست. لبنانی، تنها آزادی را، که فضای مناسب برای رشد و توسعه است، میخواهد.
ما باید واقعیت بحران اجتماعی را آشکار کنیم. هر میثاقی که جانشین میثاق پیشین میشود، باید میثاقی باشد که به مسئلۀ محرومان بیشتر توجه کند تا در ساختن لبنان مشارکت کنند.
امام سپس گفت: گروهی از شما، بهسبب انتشار خبر سلب مسئولیت افسران و گروهی دیگر، بهسبب منتشر کردن سخنرانی من به این گرفتاری دچار شدید. من سر حرف خود هستم و مستنداتی برای آن دارم، ولی چه کنیم که کسانی که دوستشان داریم و به آنان احترام میگذاریم، وقتی عیبشان را تذکر میدهیم، ناراحت میشوند. ما خواهان سرافرازی و کمال و پیشرفت برای کشور و ارتش و همۀ نهادها هستیم، ولی اگر محبت ما نسبت به این نهادها با دورویی و نفاق همراه باشد، ما به آنها خیانت
