گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 4
صفحه: 124

سند شماره 05-01-74

موضوع: سخنرانی‌- نادیده گرفتن دردها و نیازهای مردم کفر و الحاد است.

مکان و تاریخ: مسجد صور، 3/1/1974.

مناسبت: عید قربان.

منبع: روزنامه النهار، 5/1/1974.

گزیده‌ای از متن‌

اگر در این مناسبت ژرف بنگریم، به مفهوم بزرگی که در جانشین شدن گوسفندی به جای اسماعیل -‌فرزند ابراهیم(ع)- نهفته است، پی‌ می‌بریم. گوسفند کنایه از مادّیات و ثروت است: این نیاز انسانی که رشد می‌کند و فزونی می‌گیرد و دیگر نیازها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و بدین‌ترتیب، از شکل ابزار درمی‌آید و خودْ هدف می‌شود و به خدایی برای پرستش تبدیل می‌شود. بر اساس رتبه‌بندی، برآوردن این نیاز که نیاز مادّی نامیده می‌شود، باید در راه تأمین دیگر نیازهای انسان باشد و مبادلات میان انسان‌ها را تسهیل کند و در نتیجه، در خدمت جامعه و موجب همکاری بیشتر میان اعضای آن شود. ولی نیاز مادّی، جای دیگر نیازها را اشغال کرده و عواطف انسانی را که عامل وحدت میان انسان‌هاست، از دل آن‌ها زدوده است. کار به آنجا رسیده که مال‌اندوزی بر رفتار و روابط انسان‌ها حکم‌فرما شده و آنان را به افرادی سوداگر و استثمارگر و استعمارگر تبدیل کرده که برای رسیدن به اهداف خود از ابزارهای جهنمی، همچون جنگ و فتنه‌انگیزی و تعصب‌آفرینی و طبقه‌بندی انسان‌ها و تبعیض نژادی و مانند آن‌ها، بهره می‌جویند. وقتی مادیات اهمیت می‌یابد و جایگاه آن بالا می‌رود، انسان به تحقیر دیگران و کلاهبرداری و گران‌فروشی و مکیدن خون دیگر انسان‌ها سوق داده می‌شود.

خداوند به ابراهیم(ع) فرمان داد که گوسفندی ذبح کند. این فرمان بدین معناست که انسان باید مال را در راه خدا قربانی کند. این ماجرا مفاهیم بلندتری دارد: ثروت اگر در راه مصلحت مردم خرج شود، برای انسان نعمت بزرگی است، ولی اگر انسان ثروت را برای خود نگه دارد و آن را مقدس بشمارد، مادیات بر همه‌چیز فزونی می‌گیرد و به ابزاری برای برکندن رحمت و مهربانی از دل انسان تبدیل می‌شود و کار به جایی می‌رسد که انسان، مردم و فرزندان آنان را قربانی می‌کند. (…)

با توجه به این نکات می‌کوشیم معنای عید را درک کنیم و دوباره به آن محتوا ببخشیم. ما در سطح داخل و خارج کشور با طغیان مادیات روبه‌روییم. اسرائیل و حامیان استعمارگر آن، بندگان ثروت و مکندگان خون ملت‌ها هستند. احتکارگران و فرصت‌طلبان نیز در داخل کشور، بندگان ثروت‌اند. جشن گرفتن عید بدین معناست که در برابر اینان و آنان بایستیم و مال و ثروت را به جای انسان و در راه اطاعت خداوند و خدمت به بندگان او قربانی کنیم.

نادیده گرفتن دردهای مردم و نیازهای آنان، نوعی کفر و صورت دیگری از الحاد است و قرآن در سوره ماعون بر آن تأکید کرده است. بنابراین، اگر می‌خواهیم عید را جشن بگیریم و در مناسک حج با حجاج شریک باشیم، باید برای مبارزه با گرانی