موضوع: مناظره - استقلال برای ما قانونی اساسی به ارمغان آورده است که نظام لبنان را نظامی فرقه ای قرار داده است
مکان و تاریخ: سالن وست هول دانشگاه آمریکایی، 19/11/73
مناسبت: برگزاری نشست پنج جانبه از سوی انجمن دانشجویان لبنانی در دانشگاه آمریکایی. در این نشست آقایان خلیل تقیالدین و رشدی المعلوف و بشیر العریضی و سعید عقل و امام موسی صدر شرکت کردند.
منبع: روزنام? الجریدة بیروت؛ روزنام? لسانالحال بیروت، 21/11/73.
امام موسی صدر گفت: «استقلال برای ما قانونی اساسی به ارمغان آورده است که یکی از مادههای آن نظام لبنان را برای دوره ای نامحدود، نظام فرقهای تعیین کرده و این دوره تا اکنون ادامه یافته است.»
وی گفت: «هدف از تشکیل نظام فرقهای تأمین نوعی عدالت بین فرقهها بوده است ولی سران، به جای آنکه عدالت را توسعه دهند تا همگان را فرا گیرد، بهره و منفعت خود را توسعه دادند که به زیان این نظام بود و در نتیجه، این دموکراسی بینظیر را برای ما پدید آورد که توانگران توانگرتر و نیازمندان نیازمندتر می شوند.»
امام افزود: «نظام فرقهای با وجود آنکه مسئلهای کاملاً سیاسی است، اکنون لباس دینی به تن کرده و عدالتی که امید می رفت از رهگذر آن تحقق یابد، به عاملی برای تحقق خواستهها و تأمین منافع افراد صاحب نفوذ تبدیل شده است.
امام خواستار آن شد که مجلسی مرکب از نمایندگانی از هم? فرقهها، نمایندگانی از هم? مناطق و نمایندگانی از هم? گروههای فعال تشکیل شود و وظیف? این مجلس رفع محرومیت و زیان از هر فرقه و منطقه و بخش باشد.
[سخنان سفیر، خلیل تقیالدین:]
وی با اشاره به سخنان امام موسی صدر دربار? کاستیها و نقاط ضعف نظام فرقه ای، خواستار تشکیل نظامی غیر دینی و سکولار شد و در ادامه به دستاوردهای پس از استقلال پرداخت؛ ازجمله تأمین آزادی که لبنانیان آن را تقدیس می کنند، هرچند در برخی از جوانب به هرج و مرج کشیده است. همچنین تأمین بیم? اجتماعی و بهداشتی و عدالت اجتماعی و تحقق شکوفایی بینظیر در زمین? عمران و آبادانی. وی سپس به بحث فرقه گرایی بازگشت و از جوانان دانشگاهی در جایگاه دولتمردان آینده خواست این نظام را از بین ببرند و دولتی غیر دینی و سکولار پایهگذاری کنند، زیرا معقول نیست مسیحی برای ازدواج با مسلمان به قبرس برود و در آنجا ازدواج مدنی کند.
[سخنان امام صدر:]
پس از سخنان رشدی المعلوف، دکتر بشیر العریضی فرصت را دوباره در اختیار امام صدر قرار داد. ایشان در واکنش به سخنان سفیر، تقیالدین دربار? نظام فرقه ای، سکولارسازی و دستاوردهای استقلال گفت: «آنچه مطلوب است پیمودن خطی آرمانی به سوی کمال است.» ایشان دستاوردها و خدمات عمرانی انجامگرفته را منطقهای دانست و افزود: