موضوع: سخنرانی ـ محنت روحانیان
مکان و تاریخ: بیروت، نوامبر 1972.
مناسبت: مجلس بزرگداشت سیّد محمدحسن فضلالله.
منبع: مجل? عرفان شمار? 8 و 9 ـ نوامبر 1972؛ روزنام? الحیاة بیروت، 14/11/1972.
مجل? عرفان ویژه نامه ای برای بزرگداشت علام? بزرگوار، مرحوم سیّد محمدحسن فضل الله منتشر کرد. در این ویژه نامه، متن سخنرانی هایی گردآوری شده است که در مراسم هفتمین و چهلمین روز درگذشت وی ایراد شد، به جز سخنرانی فی البداه? امام صدر که آماده نشده بود. عجیب است که مأمور نظارت بر مطبوعات عراق ـ که ادعا می کند از خاندان پیامبر است ـ شماره ای را که ویژه نامه به ضمیم? آن منتشر شده بود، در عراق توقیف کرد، با اینکه علام? فقید در نجف دفن شده بود و افزون بر آن، رئیس جمهور عراق، آقای البکر نیز نماینده ای از طرف خود برای شرکت در مراسم تشییع پیکر آن مرحوم فرستاده بود. آیا « کرم درخت از خود درخت است؟ »
بسم الله الرحمن الرحیم
وَالحَمْدُ لِلّهَ رَبِّالعالَمینِ وَالصَلوةُ وَالسَلامُ عَلی خَیرِ خَلْقِهِ وَ خاتَمِ رُسُلهِ مُحَمَّدٍ وَ عَلی اَنْبیاءِ الله المُرْسَلینَ وَسَلامُ اللهِ عَلی آلِ بَیْتِهِ و صَحبِهِ الطّاهِرینَ.
جناب وزیر، نمایند? جناب رئیسجمهور،
جناب شیخ عقل،
عالیجنابان،
برادر علامه، نمایند? مفتی لبنان،
حضار گرانقدر،
برادران گرامی،
سلام علیکم ورحمةالله وبرکاته.
از شما برای شرکت در این مراسم و ابراز همدردی در این مصیبت قدردانی می کنم و به شما خوش آمد می گویم.
اجازه دهید با شما در ماتم این فقید بزرگ سوگواری کنم و جایگاه علمی، اخلاق نمونه، شخصیت کم نظیر، روحی? باز و روشن و جهاد طولانی و خاموش او را ارج نهم.
بگذارید به سوگ مردی بنشینیم و مقام کسی را گرامی بداریم که همواره دلهای ما را با اندرزهای خود تسکین می داد و با خوش بینی اش بر زخم هایمان مرهم می گذاشت و با گرمی ایمانش ما را در تحمل مصیبت های روزگار و دشواری های راه یاری می کرد.
با وجود این همه خوش بینی و امیدواری و این همه همدردی هیجان انگیز و آرامشبخش، بگذارید در پرتو سوگواری و گرامیداشت این شخصیت بزرگ، دربار? محنت او، که محنت روحانیان، محنت ارزش ها و محنت این امت است، سخن بگویم.
محنت روحانی در عصر ما این است که از او همهچیز می خواهند جز آنچه وظیفه و تخصص اوست ازجمله اینکه نقش اصلی خود را رها کند. روحانی به ناچار و از روی اضطرار این خواست ها را