افتاده دیگر سودی ندارد. بنابراین، باید توان و توجه خود را به زمان حال معطوف کنیم. اکنون بحث از ولایت، ازهاینهرو که باید برای برپایی حکومت صالح تلاش کرد، اولین واجب مسلمانان است، چراکه حکومت صالح مهمترین عامل برای برپایی جامعه صالح است و جامعه صالح، پیش از هرچیز، خاک حاصلخیزی است که انسانهای صالح پرورش میدهد.
در حقیقت، پس از بررسی دیدگاه شیعه درباره عدل و امامت، به نظر میرسد که بین شیعه و دیگر فرقههای مسلمان، اختلاف اساسی وجود ندارد که مانع تفاهم و گفتوگو شود. عدل و ولایت به اعتقادات بیشتر مسلمانان نزدیک است.
امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان، به این سؤال با صراحت کامل پاسخ میدهد:
در حقیقت، این اتهام به هیچ وجه به مذهب تشیع وارد نیست. حتی خود حضرت علی(ع)، هنگامی که اصحابش در جنگ صفین به معاویه و لشگریانش دشنام میدادند، آنان را به شدت از این کار منع میکرد.
گفتوگو همچنان بین من و امام موسی صدر ادامه داشت و او در بیان اصول و فروع مذهب تشیع با سخنان سودمندش حق مطلب را ادا میکرد. بحث ما به فقه شیعه و مذهب جعفری کشیده شد…
عالم بزرگ شیعیان لبنان میگوید: مسلمانان در شناخت اسلام و احکام و رهنمودهای آن از کتاب خدا و سنت رسول اکرم(ص)، که دو منبع اصلی است، استفاده میکنند. عامه مسلمانان سخنان صحابه را نیز سومین منبع در شناخت شریعت اسلام به حساب میآورند. اما گفته میشود که در این منبع سوم، شیعه با سایرین اختلاف پیدا میکند. شیعه، در عین احترامی که برای صحابه قایل است، گفتار آنان را حجت نمیداند، مگر درباره روایاتی که از پیامبر نقل شده باشد یا اینکه سخن صحابی درباره ضرورت رجوع به پیامبر و پیروی کردن از ایشان و توجه به سخنان ایشان باشد.
شیعیان به سخنان اهل بیت پیامبر استناد میکنند، زیرا خودِ پیامبر به تمسک به آنان و پذیرفتن سخنانشان سفارش کرده است. شیعیان به ارشادات و رهنمودهایی که دائماً روزانه از پیشوایان، بهویژه در دوران امام باقر و امام صادق(ع) میشنیدند، ملتزم و پایبند بودند و این رهنمودها آنان را در ایجاد چارچوبی عقلانی برای تعالیم دینی یاری میکرد، بهطوری که اجتهاد خطری برای دین به وجود نمیآورد. به همین علت باب اجتهاد نزد آنان هنوز باز است.
از سوی دیگر، روایات بسیاری از قول خدا نزد اهل بیت(ع) فراهم بود. همه اینها فقه شیعه را پربار و مبانی عقیدتی آن را غنی کرد و باعث گشوده شدن درهای پیشرفت و تجدد و نشاط و طراوت به روی فقه گردید. پس فقه و امام معصوم، مورد اختلاف دیگری بین شیعیان و بقیه مسلمانان است و این اختلاف ما را با یک اختلاف دیگر یعنی اجتهاد و مرجعیت آشنا میکند. اجتهاد به معنای فهم جدید و مترقی بر اساس متون دینی و منابع فقهی است؛