موضوع: سخنرانی ـ بزرگداشت میلاد و هجرت پیامبر اسلام(ص)
مکان و تاریخ: سالن یونسکو، بیروت، 17/5/1970
مناسبت: جشن شیعیان به مناسبت میلاد پیامبر بزرگوار اسلام.
منبع: روزنامه الحیاة، 18/5/1970؛ روزنامه الجریدة، 19/5/1970؛ نوار صوتی ـ آرشیو رادیو لبنان
متن
جناب رئیسجمهور بزرگوار،
حضرات علما،
نخستوزیر محترم،
آقایان بزرگوار،
در این مجلس جشن یاد پیامبر خدا را در سالروز ولادت و هجرتشان گرامی میداریم. در میان مسلمانان معروف است که ولادت پیامبر بزرگوار اسلام چنین روزی است و همه مورخان اتفاق نظر دارند که روز هجرت نیز مصادف با همین روز بوده است. مسلمانان سال هجرت ایشان را مبدأ تاریخ خود قرار داده و سال اول خود به شمار آوردهاند و به اقتضای عادتشان اول سال را ماه محرم گرفتهاند. تلاقی روز میلاد و روز هجرت و بزرگداشت ایندو مناسبت در یک روز، اتفاقی و تصادفی نیست، زیرا میلاد، هجرت نخست انسان و هجرت، میلاد دوباره انسان است. بلکه میتوان گفت هجرت همان میلاد حقیقی انسان است که او را به افقی وسیعتر منتقل میکند: به آنجایی که مجال حرکت و انتخاب است. بنابراین، در حقیقت، بزرگداشت میلاد همان بزرگداشت هجرت است، زیرا ولادت و حیات بدون هجرت معنایی ندارد.
مسلمانان هجرت پیامبرشان را نخستین روز تاریخ خود میدانند، نه حادثهای دیگر را زیرا هجرت روز ولادت حقیقی و کامل اسلام است؛ اسلامِ اراده و اجرا، اسلامِ قانون و حکومت، اسلامِ فرد و جماعت.
بیش از این، میتوان گفت که هجرت نقطه عطف تمام تاریخ بشری است، چراکه دین واحد الهیکه همه پیامبران بدان فراخواندهاند، در شکل کامل خود روی زمین تجسم مییابد تا جامعه را به شکل هستی درآورد و تا فرد بتواند به سیمای پروردگارش درآید.
هجرت همان آغازین روز است که در آن شریعت الهی بر فرد و جماعت تطبیق مییابد و انسان در تجربهای یگانه با تمام وجودش با پروردگارش مواجه میشود و با اطاعت و عبادت همیشگی در سه محراب عبادت و جامعه و هستی تعالی مییابد و به پروردگارش تقرب میجوید.
این حادثه عظیم با هجرت پیامبر بزرگوار از مکه به مدینه آغاز شد. این کمال و این نقطه عطف جز با هجرت میسر نمیشد و هر کمال و پیشرفتی در جهان و در هر زمینهای، جز با هجرت یا نگرشی به دور و پرواز به افقهایگستردهتر و ترک مکان و مال و چشمپوشی از داراییها به دست نمیآید.
هر فصل از فصول حیات انسان، چه فرد و چه جامعه، با هجرت آغاز میشود و عظمت این فصول و تأثیر عمیق آن در جهان با عظمت هجرت متناسب است؛ هجرتی که برآمده از نگرش به افقهای