موضوع: نفحات شب قدر
مکان و تاریخ: طرابلس، مسجد بزرگ منصوری
مناسبت: دعوت جماعت اسلامی به مناسبت ماه مبارک رمضان
منبع: مجله طرابلسی الشهاب، 1/1/1968
امام صدر به دعوت جماعت اسلامی طرابلس در مسجد بزرگ منصوری سخنرانی کرد. این مکان مملو از مردمی شد که آمده بودند تا معنا و مفهوم شبهای مبارک قدر را از چشمه قرآن کریم دریابند.
متن
بسم الله الرحمن الرحیم
«الحَمدُلِلَّهِ الّذِی بَعُدَ فلا یری، وَ قَرُبَ فَشَهَدَ النَّجوی. تَباَرکَ وَ تَعالی. الحَمدُلِلَّهِ الَّذِی مِن خَشِیَّتِهِ تَرعَدُ السَّماءُ وَ سُکانُها، و تَرجُفُ الأَرضُ وَ عُمّارُها، و تَمُوجُ البِحارُ وَ مَن یسبَحُ فِی غَمَراتِها. الحَمدُلِلَّهِ الَّذِی یؤَمِّنُ الخائِفینَ، وَ ینَجِّی الصّالِحیِنَ، وَ یرفَعُ المُستَضعَفِینَ، وَ یضَعُ المُستَکبِرینَ، وَ یهلِکُ مُلُوکاً وَ یستَخلِفُ آخَرینَ. الحَمدُلِلِّهِ قاصِم الجَبِّارینَ، مُبِیرُ الظّالِمینَ، مُدرِکُ الهارِبِینَ، نَکالِ الظّالِمِینَ، صَریخِ المُستَصرِخِینَ، مَوضِعُ حَاجاتِ الطّالِبِینَ، مُعتَمِدِ المُؤمِنِینَ.» (شکر و سپاس خداوندی را که از دیدگان پنهان است و به بندگان خویش نزدیک است و نجوای ایشان را میشنود. سپاس خداوندی را که از ابهت او، آسمان و ساکنان آن و زمین و اهالی آن میلرزند و دریاها و موجودات داخل آن به جنبش در میآیند. سپاس خدایی را که به بندگانی که میترسند، امنیت میدهد و بندگان نیکوکار خویش را نجات میدهد و اشخاص ضعیف را قوی میگرداند و مستکبران را خوار میکند و پادشاهان ظالم را هلاک میکند. سپاس خدایی را که شکننده شکوه ستمگران است و نابودکننده ظالمان؛ خدایی که کسی نمیتواند از سلطهاش بگریزد؛ فریادرس فریادخوانان، برآورنده نیاز نیازمندان، تکیهگاه مؤمنان.)
بنابر مفهوم رایج، شب قدر شبی است که در آن شب دعا مستجاب میشود؛ شبی که مقدار عمر و روزی و سعادت و بدبختی و غیر آن مشخص میشود. این مفهوم رایجِ شب قدر است که از روایات متعدد استفاده میشود. قرآن کریم نیز در دو جا یا بیشتر درباره این شب سخن گفته و با صفاتی بسیار زیبا آن را وصف کرده است. سؤال این است که آنچه از قرآن درباره تفسیر این شب میفهمیم، آیا همان مفهومی است که رایج است و یا شب قدر مفهومی غیر از این مفاهیم رایج دارد؟
آیا تفسیر رایج شب قدر مبنای علمی دارد یا معنایی غیبی و دور از ظاهر است که باید در برابر آن تسلیم شویم؟ من بر آنم که امشب و در این دیدار مبارک و در برابر تکریم فراموش ناشدنی و ابراز محبت شما عزیزان، به این سؤالها پاسخ دهم. اجر شما برای حضور در این جلسه و برای این دعوت با پروردگار است، چون خداوند از نیت شما آگاه است. اما آنچه از من بر میآید، تلاش و اندیشه و سخنرانی من است که غیر از این چیزی ندارم تا از شما تقدیر و تشکر کنم. اوصاف شب قدر در قرآن کریم در سوره قدر وارد شده است: إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا