دوران نامزدی در همه جای جهان مطرح شود. چون انسان نمیتواند فرد دیگر را بشناسد مگر با تجربه شخصی.
علاوه بر این ممنوع بودن طلاق بعد از ازدواج مطرح است. این ممنوعیت در نزد مسیحیان، به نوعی گرایش به ازدواج مدنی انجامیده است. بنابراین، دو فردی که ازدواج میکنند و زندگی آن دو از نخستین لحظات تا آخر عمر مشابه یکدیگر است، مشکلی پیدا نمیکنند در حالی که جوانی که در روستا ازدواج میکند و سپس به شهر مهاجرت میکند، شیوه زندگی شهری را با شیوه زندگی روستایی متفاوت مییابد و به دنبال آن، زندگی آن دو تغییر میکند و به سبک شهری و متفاوت با سبک روستایی میشود و درگیریها و اختلافاتی میان آنها به وجود میآید. یا مردی با دختر با شرایط یکسان اجتماعی ازدواج کرده و سپس مرد ثروتمند یا فقیر شده است و زن نیز افکار و دیدگاههای دیگری دارد و در نتیجه، تحولات فکری و اجتماعی به وجود میآید و سطح زندگی را تغییر میدهد.
پیش از این، ازدواج آیینهای از زندگی زن و مرد همسنوسال بود. ولی تأثیرهایی که نوسانات اجتماعی در ازدواج گذاشتهاند موجب شد انسان درصدد پیدا کردن راه گریزی از زندگی زناشویی ناموفق برآید. بیتردید تا آنجا که من میدانم مطالعاتی برای بررسی امکان طلاق در مسیحیت انجام گرفته است. و در اسلام نیز همانگونه که میدانید، طلاق وجود دارد. درست است که این طلاق به دست مرد است، ولی با توجه به تحولات اجتماعی میتوان در ضمن عقد ازدواج، شرطهایی قرار داد تا به زن کمک کند در حالتهای استثنایی یا حالتهای مطرح شده در ضمن عقد، طلاق بگیرد. اگر فرض کنیم این مشکل اساسی که انسان را به سوی ازدواج مدنی متمایل ساخته است برطرف شده و از سر راه برداشته شده است، دیگر جا��ی برای طرح ازدواج مدنی نمیماند.
این از جنبه سلبی. جنبه ایجابی را نیز قبلاً گفتیم و اینها باعث میشود ما موضوع ازدواج مدنی را رد کنیم و با آن موافق نباشیم.
یک دانشجو: دوست دارم بپرسم آیا ازدواج حقیقتی معنوی است یا جزو چیزهایی است که از جامعه به ارث بردهایم؛ همان گونه که نام خدا و دین و دیگر امور را نیز به ارث بردهایم. زیرا چیزی که از زمان کودکی بر من تحمیل شده است و مثلاً مرا مارونی ثبت کرده اند، در بزرگ سالی مایه بحث و مناقشه شده است.
امام صدر: مایلم به بخش نخست از سؤال شما پاسخ دهم و بخش دوم را پدر روحانی محترم به آن پاسخ خواهند داد. من به عنوان یک مسلمان ازدواج را حقیقتی معنوی نمیدانم ولی میگویم ازدواج امری مقدس است و قداست دارد. قداست یعنی عبادت.
دانشجو: ولی قداست همان حقیقت معنوی است.
امام صدر: نه، سؤال شما درمورد مجموعهای از اعتقادات و مسائل دینی است. یعنی شما روگردانی از ازدواج دینی و شرعی را جزیی از روگردانی جهانی از دین میدانی ولی بحث ما بهطور مشخص درباره ازدواج مدنی و علت گرایش جهانی به آن است. شاید علت گرایش به ازدواج مدنی همین باشد، یعنی سرپیچی از سنتهای دینی.
من بر این عقیدهام که فردی که مارونی یا کاتولیک یا مسلمان به دنیا میآید، نمیتواند پس از