Print this page

گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 477

دوران نامزدی در همه جای جهان مطرح شود. چون انسان نمی‏تواند فرد دیگر را بشناسد مگر با تجربه شخصی.
علاوه بر این ممنوع بودن طلاق بعد از ازدواج مطرح است. این ممنوعیت در نزد مسیحیان، به نوعی گرایش به ازدواج مدنی انجامیده است. بنابراین، دو فردی که ازدواج می‏کنند و زندگی آن دو از نخستین لحظات تا آخر عمر مشابه یکدیگر است، مشکلی پیدا نمی‏کنند در حالی که جوانی که در روستا ازدواج می‏کند و سپس به شهر مهاجرت می‏کند، شیوه زندگی شهری را با شیوه زندگی روستایی متفاوت می‏یابد و به دنبال آن، زندگی آن دو تغییر می‏کند و به سبک شهری و متفاوت با سبک روستایی می‏شود و درگیری‏ها و اختلافاتی میان آن‌ها به وجود می‏آید. یا مردی با دختر با شرایط یکسان اجتماعی ازدواج کرده و سپس مرد ثروتمند یا فقیر شده است و زن نیز افکار و دیدگاه‌های دیگری دارد و در نتیجه، تحولات فکری و اجتماعی به وجود می‏آید و سطح زندگی را تغییر می‏دهد.
پیش از این، ازدواج آیینه‏ای از زندگی زن و مرد هم‌سن‌و‌سال بود. ولی تأثیرهایی که نوسانات اجتماعی در ازدواج گذاشته‏اند موجب شد انسان درصدد پیدا کردن راه گریزی از زندگی زناشویی ناموفق برآید. بی‏تردید تا آنجا که من می‏دانم مطالعاتی برای بررسی امکان طلاق در مسیحیت انجام گرفته است. و در اسلام نیز همان‌گونه که می‏دانید، طلاق وجود دارد. درست است که این طلاق به دست مرد است، ولی با توجه به تحولات اجتماعی می‏توان در ضمن عقد ازدواج، شرط‌هایی قرار داد تا به زن کمک کند در حالت‌های استثنایی یا حالت‌های مطرح شده در ضمن عقد، طلاق بگیرد. اگر فرض کنیم این مشکل اساسی که انسان را به سوی ازدواج مدنی متمایل ساخته است برطرف شده و از سر راه برداشته شده است، دیگر جا��ی برای طرح ازدواج مدنی نمی‏ماند.
این از جنبه سلبی. جنبه ایجابی را نیز قبلاً گفتیم و این‌ها باعث می‏شود ما موضوع ازدواج مدنی را رد کنیم و با آن موافق نباشیم.
یک دانشجو: دوست دارم بپرسم آیا ازدواج حقیقتی معنوی است یا جزو چیزهایی است که از جامعه به ارث برده‏ایم؛ همان گونه که نام خدا و دین و دیگر امور را نیز به ارث برده‏ایم. زیرا چیزی که از زمان کودکی بر من تحمیل شده است و مثلاً مرا مارونی ثبت کرده اند، در بزرگ سالی مایه بحث و مناقشه شده است.
امام صدر: مایلم به بخش نخست از سؤال شما پاسخ دهم و بخش دوم را پدر روحانی محترم به آن پاسخ خواهند داد. من به عنوان یک مسلمان ازدواج را حقیقتی معنوی نمی‏دانم ولی می‏گویم ازدواج امری مقدس است و قداست دارد. قداست یعنی عبادت.
دانشجو: ولی قداست همان حقیقت معنوی است.

امام صدر: نه، سؤال شما درمورد مجموعه‏ای از اعتقادات و مسائل دینی است. یعنی شما روگردانی از ازدواج دینی و شرعی را جزیی از روگردانی جهانی از دین می‏دانی ولی بحث ما به‌طور مشخص درباره ازدواج مدنی و علت گرایش جهانی به آن است. شاید علت گرایش به ازدواج مدنی همین باشد، یعنی سرپیچی از سنت‏های دینی.
من بر این عقیده‏ام که فردی که مارونی یا کاتولیک یا مسلمان به دنیا می‏آید، نمی‏تواند پس از