زن و چالش های جامعه
( بسمالله الرحمن الرحیم )
خواهران عضو این مؤسسه پیشرو،
دختران فارغالتحصیل،
حاضران گرامی،
سلام علیکم ورحمةالله
میخواستم در این دیدار، هدیه ناچیز خودم و دارایی اندکم را، که جز آن چیزی ندارم، تقدیم کنم به اخلاصی که در این بنای باشکوه و این میوههای پاک جلوهگر شده است. بر من بود که هرآنچه دارم، تقدیم کنم. ولی طی ساعتی که اینجا بودم، امید و اراده و توصیههایی مشاهده کردم که مرا مدیون این دیدار کرد. آنچه در این مراسم شنیدیم، از سرودهای مذهبی و نیایشهای همراه با ارادههای سستیناپذیر و همچنین فضای حاکم بر این مراسم، یعنی استقامت و مبارزه��طلبی زنان مسلمان -متأسفانه در کتابهای دشمنان، اسلام متهم است- آنچه شنیدیم، افقی فراروی ما گشود تا در آینده در آن زندگی کنیم. از این رو، تلاش خواهم کرد آنچه را شنیدیم، کامل یا مستدل کنم به این امید که توشهای برای دخترانمان در آینده باشد.
پنج سال پیش در یک مراسم فارغالتحصیلی مثل همین مراسم شرکت کردم. در آن مراسم یکی از همکارانمان که به او و دانش او میبالیم، یعنی علامه بزرگ «العلایلی» نیز شرکت داشت. در آن مراسم من درباره فرهنگ و اسلام صحبت میکردم و ایشان درباره زن در اسلام. من با فروتنی و افتخار به سخنان ایشان گوش میدادم و هنوز سخنان ایشان را به یاد دارم که میگفت: «نفر اول در جامعه اسلامی نه مرد است و نه زن، بلکه نفر اول در جامعهاسلامی، مرد به اضافه زن است. او با این سخنان درصدد پاسخ به کسانی بود که مرد را نفر اول میدانستند و زن را دیگری. در کتابهای بسیاری از نویسندگان مقیم اروپا اینگونه مطرح میشد. همچنین درصدد ردّ این برداشت نادرست در جامعه گذشته ما بود که وجود زن در کنار مرد را همچون وجود صفر سمت چپ یک میدانستند. به نظر من او میخواست شعار معروف «پشت هر مرد موفق یک زن ایستاده است» را نیز رد کند. من نیز با این نظر او موافقم. در این عصر قبول ندارم که گفته شود: «پشت هر مرد موفق یک زن ایستاده است.» زیرا این فرد مو��ق، هم میتواند مرد باشد و هم میتواند زن باشد. زن اگر بخواهد میتواند بزرگ باشد، همانگونه که مرد نیز اگر بخواهد میتواند بزرگ باشد.
ولی من میخواهم این سخن را تکمیل کنم تا مستقیماً وارد بحث «آزادی گمشده زن» شوم؛ آن آزادی که زنانِ در بندِ شرقی و غربی، به دنبال آن هستند. در تکمیل سخن همکارم میگویم: وحدت بر مرد و زن تحمیل نمیشود، تا خانواده تشکیل دهند، بلکه وحدت برای خانواده است وقتی که شکل بگیرد.
منظورم این است که زن، که آفریده شده است تا خانواده را تشکیل دهد و سزاوارترین و شایستهترین انسانها برای تربیت کودک و اداره کردن مدرسه اصلی برای پرورش و تربیت عضو جامعه است، این زن آزاد است که خانواده تشکیل ندهد. همانطور که مرد میتواند نفر اول و تک باشد، زن نیز میتواند اول و تک باشد. به دیگر سخن، اسلام ازدواج را بر زن واجب نکرده و پس از ازدواج نیز کار کردن در خانه را