Print this page

گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 11
صفحه: 438

در راه ساخت بمب و ویران‌گری استفاده می‌شود. یکی از آن دو گفت: من آرزو دارم روزی این سالن‌ها به سالن‌های غذاخوری تبدیل شوند. دیگری گفت من آرزو می‌کنم روزی این سالن‌ها به سالن رقص تبدیل شوند. آن دو نفر، هدف انسانیت از تلاش و فعالیت را مشخص کردند: تأمین غذا برای همه و تأمین رقص یا نیاز جنسی برای همه. اگر هدف این باشد، نه ما به آن رسیده‌ایم و نه آن‌ها، ولی شاید روزی به این هدف برسند. اگر روزی بشر به غذا و رقص برای همه دست یابد، دیگر تلاش و فعالیت متوقف خواهد شد، خلع سلاح خواهد شد، راکد خواهد ماند و خواهد گندید، زیرا دچار ایستایی شده است.
درحالی‌که هدف در جامعه یکتاپرستان هیچ حد و نهایتی ندارد. از این رو، بالاتر از هر دستاوردی، دستاوردی دیگر خواهد بود و در نتیجه انسان پیوسته در حال جهاد و مبارزه و رقابت است. البته این مباحث مربوط به جزئیات است. انسانی که پیوسته در حرکت است، پیوسته در حال نو شدن است.
این بود خلاصه‌ای از موضوعات و نکات اصلی که درباره خطوط کلی جامعه یکتاپرستان مطرح کردم. چکیده آنچه گفتم این است:
از نظر انسان یکتاپرست، جامعه برگرفته از سرچشمه‌ای واحد، یعنی خداست و این به معنای برابر بودن و برادر بودن و پاک بودن و توانمند بودن افراد و مخلوق بودن افراد و به تمام معنا، ناتوان و معذور بودن افراد است. بر اساس این قواعد است که روابط میان افراد شکل می‌گیرد. سرچشمه واحد یعنی اینکه به سوی ارتباط بیشتر حرکت می‌کند، یعنی رشد توانمندی‌ها، یعنی برابری فرصت‌ها تا در نتیجه توانمندی‌ها بیشتر شود و به دنبال آن، دهش و تبادل بیشتر شود. که در نهایت همه این‌ها به معنای توحید است، یعنی توسعه‌ای که به تشابه می‌انجامد و سپس به توحید و هدفی بی‌نهایت و حرکتی دائمی. این، ساختار جامعه است.
از نظر بُعد درونی نیز:
- روابط فرد با فرد بر پایه برابری استوار است و حقوق مدنی مبتنی بر مبانی پنج‌گانه است.
- روابط گروه‌ها با یکدیگر به معنای مبادله کردن توانمندی‌هاست، زیرا خاستگاه یکی است.
- روابط افراد با حکومت که روابطی مقدس است، زیرا فرمانبری در برابر خداوند است، نه در برابر انسان. بنابراین، ما باید زمینه را برای حکومت الهی و قلب الهی یعنی حکومت معصوم یا کارشناس عادل فراهم کنیم.
- ارتباط جوامع با یکدیگر نیز مانند روابط گروه‌ها با یکدیگر است.
عنصری نیز وجود دارد که نام آن، عنصر شر است. باید درباره آن به‌طور مفصل بحث کنیم، زیرا این عنصر اندیشه‌های آرمان‌گرایانه ما را به واقعیت نزدیک می‌کند. در جامعه هم خیر وجود دارد و هم شر. چرا؟ نتیجه آن چیست؟ نگاه انسان یکتاپرست به آن چگونه است؟ خود این مسئله، بحثی دیگر می‌طلبد.
این بود همه افکار کلی که درباره این موضوع داشتم. به همین مقدار بسنده می‌کنم. إن‌شاء‌الله دو جلسه دیگر در پیش داریم: جلسه‌ای درباره نقش شر و جلسه‌ای درباره اقتصاد یکتاپرستان. والسلام علیکم.