دو خطبه عید فطر
منبع: متن خطبه دوم در کتاب ادیان در خدمت انسان درج شده است.
خطبه نخست
الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله والله اکبر، الله اکبر ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله والله اکبر، الله اکبر ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا.
( بسمالله الرحمن الرحیم ) ، والحمدلله رب العالمین والصلوة والسلام علی سیدنا ونبینا محمد وعلی آله الطیبین الطاهرین.
برادران گرامی، ما در این روز که یکی از دو عید بزرگ اسلامی است، از اعمال مربوط به این روز مبارک، معنای عید را الهام میگیریم. چراکه این عید به حکم دین ما و اسلام ما تعیین شده است. و اگر بخواهیم هدف اسلام را از مقرر داشتن این عید مبارک بفهمیم تا بهراستی بر ما مبارک باشد، همانطور که وضعکننده و صاحب آن خواسته است، باید به اعمال و ذکرها و واجبات این روز بنگریم. با بررسی این امور، میتوانیم معنا و مفهوم عید را دریابیم:
اولاً، هم��نگونه که میدانید، زکات فطره زکات بدن و سلامتی جسم است و هر فردی باید آن را به مستحق بدهد.
ثانیاً، نماز عید که باید به جماعت خوانده شود، نه فرادی و در مصلیٰ و پیش از آن باید تکبیرهایی گفته شود.
بنابراین، زکات، تکبیر، تهلیل، نماز جماعت، از دستورها و آموزههای دینی است که ما را به هدف این عید و مقصود از مبارک بودن این ماه راهنمایی میکند. روشن است کسی که این عید را مقرر داشته است، از رهگذر این دعاها و اعمال چه میخواهد به ما بفهماند؟ هدف او از تعیین این روز چیست؟ آیا میخواهد که ما لباس نو بپوشیم؟ یا شیرینی بدهیم؟ یا به دنبال امور ظاهری و صوری است که از حد لبخندهای مردم فراتر نمیرود؟ یا اینکه معنایی ژرفتر از اینها اراده کرده است؟ چگونه میتوانیم با بررسی اعمال این روز، به معنا و مفهوم ژرف آن پی ببریم؟
همانطور که میدانید، ما پیش از نماز صبح و پس از بیرون آمدن از خانه و هنگام حرکت به سوی مصلی و قبل از نماز عید و خطبه، دهها بار این ذکر را میگوییم: «الله اکبر، ﴿ لا اله الا الله ﴾ .» به خودمان یادآوری میکنیم که خدا بزرگ است و معبودی جز او نیست. او ما را هدایت کرده و سربلندی از آن ماست. و چون خدایی که معبودی جز او نیست، ما را هدایت کرده است، پس ما در راه حق و خیر هستیم و همواره عزت مطلق داریم و راه هدایتی جز راه ما وج��د ندارد.
سپس هنگام نماز، آیات سوره اعلی و شمس را میخوانیم. اگر این دو سوره را بهطور دقیق بررسی کنیم، هدف عید و مفهوم عید برایمان روشن میشود. این هدف بهروشنی در دعاهایی که نه بار در نماز خود تکرار کردیم، نمود مییابد: «اللهم اهل الکبریاء والعظمة واهل الجود والجبروت واهل العفو والرحمة واهل التقوی والمغفرة» (بار خدایا، ای کسی که سزاوار بزرگی و عظمت و سزاوار بخشندگی و قدرت و اهل گذشت و رحمت و اهل تقوا و آمرزندگی هستی.) ما خدا را با این چهار اسم و عنوان صدا زدیم