که چارهای جز تقلید از تجرب? تمدن غرب ندارند.
تجرب? تمدن غربی و همچنین تجرب? کمونیسم که در واکنش به آن شکل گرفت، هر دو در برابر چشم ماست و میتوانیم پیامدهای آن دو را ارزیابی کنیم، بدون آنکه دستاوردهای مدنیت و فنآوری و تشکیلات را از دست بدهیم. باید نتایج این دو تمدن در عرص? انسانی و دستاوردهای انسانی را در نظر بگیریم؛ باید جنگها، نژادپرستیها، استعمارگری، بهرهکشی و طغیانگری در هم? ابعاد زندگی را در نظر بگیریم؛ باید هم? این امور را در نظر بگیریم و سپس تمدن جدید را در پرتو آن ارزیابی کنیم.
بازگردیم به مسئل? خلیج و نگرانی هایی که دربار? آن هست و همچنین دشواری هایی که در راه احیای تمدن آن و نیز دور کردن طمع ورزی های همیشگی نسبت به آن وجود دارد.
به نظر من باید بر اندیش? اسلامی مترقی و باز تکیه کنیم و ابعاد اقتصادی و اجتماعی و سیاسی و آموزشی آن را تبیین کنیم و نسلی پرورش دهیم که بتواند از دستاوردهای خود پاسداری کند؛ همانطور که مسلمانان در گذشته با وجود ضعف در مدنیت خود توانستند خود را در برابر دو امپراتوری فارس و روم حفظ کنند؛ همچنان که توانستند دیگر ملتها را نیز جذب کنند و در نتیجه ابرقدرتهای آن روزگار را خلع سلاح کنند. برای پاسداری از این منطقه هیچ راهی جز تکیه کردن بر اندیش? اسلامی نداریم که البته به هیچ وجه به معنای محروم شدن از دستاوردهای تمدن و روابط دوستانه با دیگر ملتها و همچنین به معنای توجه نکردن به سیاستهای جهانی و حفظ نکردن توازن در منطقه و بهره نبردن از آن نیست.
جناب عالی رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان هستید و این یعنی مسئول شیعیانی هستید که در مناطق شیعه نشین، یعنی در جنوب حضور دارند. شما همچنین مرجع مردم جنوب، نه تنها در مسائل دینی که در هم? زمینه ها و مشکلات روزمر? آنان هستید. این منطق? زراعی مدت هاست که بر اثر اختلاف کشاورزان با دولت بر سر مسئل? توتون، آسیب فراوانی دیده است. آخرین اخبار در این زمینه چیست؟ آیا وضع کشاورزان همین گونه باقی خواهد ماند؟ راه حل مناسب از نظر شما چیست؟
مشکل این است که این منطقه به علت نداشتن آب به اندازه کافی، در درج? اوّل، متکی به کشت توتون است و این مسئله، مانع رو آوردن به کشت دیگر محصولات است. بنابراین، راهحل در درج? اوّل این است که برای آبیاری زمینهای جنوب، برای طرح لیطانی تلاش شود.
اما در مورد مشکل توتونکاران و درگیری آنها با دولت، حرف دولت این است که توتون لبنانی از لحاظ قیمت نمیتواند با توتون خارجی رقابت کند و بسیار زیانآور است، ولی کشاورزان این را انکار میکنند. این مسئله نیازمند راهحلی ریشهای است، یعنی تبدیل شدن سازمان دخانیات به چیزی شبیه شرکت تعاونی که کشاورزان به نسبت مجوّزی که دارند، در آن سهام داشته باشند و مدیریت این شرکت نیز بین دولت و شهروندان مشترک باشد.
همه باید واقعیت مسئله را درک کنند. این مشکل باید از راه تعیین مساحتهای زیر کشت و بهبود کیفیت توتون و صنعتیسازی آن در هر دو زمین? تولید و مصرف، حل شود. من این راهحل را با مسئولان در میان خواهم گذاشت و امیدوارم راهحلی نهایی برای این مشکل باشد.