موضوع: پیام ـ بیایید با نگاه واقعنگر و با شهادت و بصیرت دین خود را بازشناسی کنیم
مکان و تاریخ: بیروت.
مناسبت: حلول ماه مبارک رمضان.
منبع: دستنوشته؛ آرشیو مجلس اعلای شیعیان؛ روزنام? الحیاة بیروت، 21/10/1971.
این پیام تحت عنوان «روزه، تمرین جهاد است.» در کتاب ادیان در خدمت انسان درج شده است.
برادران مؤمن، بار دیگر ماه رمضان با شبهاى الهام بخش، روزهاى سراسر پند، فضاى معطر و خاطرات و درسهایش به ما روی آورده است، در حالى که انسان را به سوى قاطعیت و نظم و انضباط و استوارى فرا مى خوانَد.
بار دیگر روزه مى گیریم، شب زنده دارى مى کنیم و شعایر دینى را بزرگ مى داریم و، سرانجام، با شادمانى و خشنودى عید را با هم جشن مى گیریم، سپس به زندگى عادى باز مى آییم و به همین ترتیب، سالها، یکى پس از دیگرى مى آیند و یادها و خاطرات ما بیشتر و بیشتر مى شود. بیم آن مى رود که ماه رمضان به عادت بى روحى تبدیل شود که شعایرِ آن فقط عادتها و رسومى سرگرم کننده باشد و از هم? معانى اصلى و روح حقیقى خود تهى شود. با نگاهی گذرا درمى یابیم که این مصیبت، یعنى مصیبتى که روزه و رمضان به آن مبتلا شده اند، مصیبتى است که بر هم? عبادات و مناسک دینى سایه افکنده است. این بیمارى به عبادات و مراسم دیگر هم سرایت کرده و به اماکن مقدس، شعایر دینى و هم? رهنمودهاى آسمانى حمله ور شده است.
در لبنان، درد و اندوهْ مضاعف است؛ درد دین و تعالیم دینى. این فاجعه پس از آن رخ داد که به آموزه هاى آسمانى قالبهاى زمینى محدود و معین داده شد، همهچیز کمّى شد و براى آن اندازه گیرى و درجه بندى وضع گردید. ببینید آیا کارایىِ دین و تأثیر تعالیم آن را در زندگىِ خود از دست نداده ایم؟ آیا نقش راهبردى آن در هدایت انسان به پایان نرسیده است و به پاره اى آیینها، یادگارها و سرگرمیها تبدیل نشده است؟ شاید گمان مى رود اساساً دین متعلّق به روزگارى است که مشکلات و محنتهاى گوناگون سراسر زندگى انسان را فرا گرفته بود و آموزه هاى دینى نقش تقویت روحى و روحیهدادن و تسلىبخشیدن به چنان انسانى را داشت و امروز که بشر بر بسیارى از مشکلات چیره شده است، نقش دین و رهنمودهاى آن باید کمرنگ شود.
برادران مؤمن، پیش از آنکه این سؤالات را دیگران مطرح کنند و ما را آشفته و پریشان کند، لازم است خود به طرح آنها بپردازیم. البته، این پرسشها و پاسخ آنها مطرح شده است، ولى ما غفلت ورزیده و تجاهل کرده ایم. از آن سخن نگفته ایم تا با واقعیت تلخ روبه رو نشویم. درنتیجه، امروز با واقعیت صریح و برهن? آنها روبه رو شده ایم.
اى دین باوران، آیا در روز? ما آثارِ روزه و در نمازمان عروج و پرواز به ملکوت آسمانها را مى توان یافت؟ آیا در فطر و قربانْ جوهر و معانى این اعیاد را مى بینید؟ آیا هم? ما به شعایر دینى عمل مى کنیم و از