موضوع: گفتوگوی مطبوعاتی - شیعیان و تفاوت آنان با اهل تسنن
مکان و تاریخ: قاهره، هتل شرایتون.
مناسبت: این مصاحبه در حاشی? سفر امام موسی صدر در قاهره به مناسبت ششمین همایش مجمع پژوهشهای اسلامی انجام شده است، اما مجله با تأخیر آن را در 15/5/71 به چاپ رسانده است.
منبع: مجل? رادیو و تلویزیون قاهره، شمار? 1887.
این گفتوگو تحت عنوان «فِرَق اسلامی» در کتاب ادیان در خدمت انسان به چاپ رسیده است.
امام موسی صدر، رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان، مردی بلندقامت با صدایی آرام است. سیمایی خوش ترکیب و تبسمی دائم بر لب دارد. گفت و شنود در اتاق امام موسی صدر واقع در هتل شرایتون میان ما سر گرفت و دو جلس? پی در پی به طول انجامید.
ایشان در گفت وگوهایمان برای پاسخ به پرسش های من به تعدادی از منابع و کتاب ها استناد می کردند، زیرا این پرسش ها، چنان که ایشان فرمودند، ممکن بود باب گفتمان را بین شیعیان و اهل تسنن بگشاید و اشکالات و ایرادهای دیدگاه های هرکدام از آن ها را در مورد دیگری از بین ببرد. عمام? سیاهی که روی سرش بود، نظرم را جلب کرد. از او پرسیدم:
چرا این عمام? سیاه را بر سر گذاشته اید؟ آیا نماد حزن و اندوه همیشگى شما در شهادت امام حسین (ع) است؟
در حال حاضر عمام? سیاه نشان? گروهى از علماى شیعه است که مانند من از نسل پیامبر گرامى اسلاماند. اما علماى دیگر عمام? سفید بر سر مى گذارند و، البته، مى دانیم که در گذشته نشان? علویان عمام? سبز بود و عمام? سیاه، نشان? عباسیان.
به طور دقیق نمى دانم این مسئله چگونه در طول تاریخ تغییر کرد.
آنچه از این سؤال به من مربوط مى شود، فقط مسائل مربوط به شیع? امامیه و برادران اهلسنت است که اکثر قاطع مسلمانان را تشکیل مى دهند.
پیش از اینکه به پاسخ سؤال بپردازم، براى روشن شدن رابط? بین دو فرقه، کلامى از استاد احمد حسن الباقوری مى آورم. ایشان در مقدم? کتاب المختصر النافع فى فقه الامامیة مى گوید: «پیوند هر دو فرقه با اسلام و براساس ایمان به خدا و سنت پیامبر(ص) استوار است و هر دو فرقه در اصولِ فراگیر اسلام اتفاقنظر کامل دارند و تفاوت میان ایشان از اختلافات فقهى یا سیاسى فراتر نمى رود.»
اما از نظر فقهى، هم? شیعیان امامیه، که شمارشان در دنیا بیش از صدمیلیون نفر است، فقط طبق مذهب اهلبیت عمل مى کنند، در حالى که اهلسنت حداقل به چهار مذهب تقسیم شده اند. در همین باره استاد الباقوری مى گوید: «هنگامى که قدم