نمیکند. همه ما به مدارس آکادمیک روی میآوریم و رشتههای فنیوحرفهای را رها کردهایم. بخشی از ما از برخی شغلها ابا داریم و فکر میکنیم که فلان شغل در شأن ما نیست. من به یاد دارم که عالمی بزرگ به نام سید زینالعابدین کاشانی در کربلا زندگی میکرد، که مردی بزرگوار بود. در دورهای اوضاع او بسیار سخت شده بود. این عالم بزرگ مغازهای باز کرد. همچنین، مهندسی را در تهران میشناسم که دولت به وی ظلم کرده بود؛ در برابر دانشگاه صندلیای گذاشت و ذرت میپخت و به مردم میفروخت تا اینکه دیدند این کار وی مایه رسوایی دولت است و او را در جای دیگری به کار گماشتند. انسان وقتی که میخواهد کار کند، میتواند کار کند، اما مهم این است که باهوش و عاقل باشد و شغل مناسبی را برگزیند. مثلاً روزنامه بفروشد، با تاکسی مسافرکشی کند. من افسری را میشناسم که مدتی راننده تاکسی بود. من نگفتم که در همه حالات بیکاری خود فرد بیکار مقصر است، ولی اگر بخواهد بالأخره کاری مییابد. بسیاری از مردم نمیتوانند کار کنند. پیامبر از چنین کسانی روی نمیگرداند، بلکه برعکس، از آنان استقبال میکرد و زندگیشان را تأمین میکرد.
پاسخ: شاید مقصود پرسشگر هجوم غیر ملیگرایانه باشد، زیرا اتهام نژادپرستی متوجه من شده است، یعنی تبعیض نژادی میان عرب و عجم و مانند آن. اما در برابر حملاتی که متوجه من میشود، همانگونه که گفتیم، موضع ما دفاع است، دفاع علمی، دفاع فکری و دفاع فرهنگی. از خدا میخواهم که مجبور به فراتر رفتن از این مواضع نشویم. چه کسی در جهان است که تهمتهایی متوجهش نشده باشد؟ پیامبر اکرم، سرور کائنات و صاحب رسالت، متهم به سحر و جنون و جادو و تهمتهای بسیار دیگری شده بود. ما هرچه باشیم، از او بهتر نیستیم. مهم این است که قدرت دفاع را داشته باشیم. شک نیست که این جلسه و از این دست دیدارهای باز، در صورتی که همگان از آن پشتیبانی کنند و بدان قانع شوند و صادقانه با آن برخورد کنند، بهترین ابزار برای روشن کردن حقایق و دفاع در برابر هجومهاست.
پاسخ: اگر در نظر بگیریم که تأسیس مجلس جنوب و تخصیص سی میلیون لیره پس از اعتصابی اتفاق افتاد که من مردم را بدان دعوت کرده بودم، اهمیت این پرسش دوچندان میشود. من نمیخواهم مسئولیت اقدامات مجلس جنوب را بر عهده گیرم. اما در حد اطلاعاتی که از مجلس جنوب دارم، میدانم که تأسیس این مجلس و اختصاص سی میلیون لیره در وضعیتی صورت گرفته که تحمل تأخیر درباره آن نمیرود. هرچند این کار به مطالعه نیازمند است و مطالعه نیز وقت میطلبد. مجلس جنوب تأسیس شد، اما متوجه شد که مطالعه کامل و همهجانبهای از وضعیت جنوب در اختیار ندارد. از این گذشته، بیاعتنایی مزمنی به جنوب وجود