Print this page

گام به گام با امام موسی صدر

جلد: 2
صفحه: 403

امیرالمؤ‌منین‌ علی‌بن‌ابی‌طالب‌(ع)‌ زندگی‌ می‌کند. 86 سال‌ سن‌ دارد و از ذریه‌ امام‌ حسن‌(ع)‌ و از نسل‌ طباطبایی‌اند که‌ منسوب‌ به‌ ابراهیم‌اند‌ و از طرف‌ مادر نیز به‌ امام‌ حسین‌(ع)‌ می‌رسند.

نقش‌ این‌ مرجعِ‌ اعلا‌ چیست؟

ایشان، علاوه‌ بر مدیریتِ‌ بزرگ‌ترین‌ و باسابقه‌ترین‌ دانشگاه‌ دینی‌ که‌ در نجف‌ قرار دارد، وظیفه‌ سنگین‌ رهبری‌ مذهب‌ تشیع‌ را بر عهده‌ دارند. نیز، به‌ تأ‌لیف و تدریس و آگاهی‌بخشی‌ و تربیت‌ و پذیرش‌ مراجعان‌ مشغول‌اند. آیت‌الله سیدمحسن‌ حکیم‌ تأ‌لیفات‌ بسیاری‌ دارند که‌ مهم‌ترین‌ آن‌ها کتاب ‌12 جلدی‌ مستمسک‌ العروةالوثقی‌ در حوزه‌ فقهِ‌ استدلالی‌ است.

چه‌ رابطه‌ای‌ بین‌ حوزه‌ نجف‌ و دانشگاه‌ الأزهر وجود دارد؟

در حوزه‌ نجف‌ مجتهدان‌ و متخصصان‌ بزرگی‌ در زمینه‌های‌ مختلف‌ علوم‌ اسلامی‌ و ادبیات‌ عرب‌ وجود دارند. این حوزه نقش تاریخی و مهمی در حفظ فقه و علوم اسلامی و زبان عرب به عهده داشته است. تعامل میان‌ حوزه‌ و دانشگاه‌ الأزهر شروع‌ شده و در حال رشد و گسترش‌ است‌ و این‌ تأثیر و تأثر برای‌ تحقق‌ بخشیدن‌ به‌ آرمان‌های‌ مسلمانان‌ در سراسر جهان‌ بر پایه‌های‌ استواری‌ تکیه‌ دارد، ولی‌ این‌ همکاری‌ مطلوب‌ به‌ معنی‌ نادیده‌ گرفتن‌ میراث‌ مذهبی‌ و یا بازگشت به ارتجاع‌ فکری‌ در برابر احکام‌ غیبی‌ نیست، بلکه‌ مطلوبِ‌ ما گفت‌وگو و تبادل‌ تجربه‌هاست‌ و اساس‌ آن، احترام‌ و اطمینان‌ متقابل‌ و به‌ دور از هرگونه‌ سازش و یا دشمنی‌طلبی است‌ تا نتیجه‌ این‌ همکاری‌ برای‌ مردم‌ منعکس‌ و موانع‌ اتحاد آنان در اهداف‌ و راه‌ برطرف‌ شود.

مطلوب آن است که شعائر و آیین‌های‌ دینی‌ از قبیل‌ اعیاد و اذان‌ و شکل‌ نماز جماعت‌ و بعضی‌ از مناسک‌ حج‌ در تمام‌ جهان‌ اسلام‌ یک‌پارچه‌ گردد.

امام‌ موسی‌ صدر افزود: هنگام‌ شرکت در جلسات‌ اخیر مجمع‌ پژوهش‌های‌ اسلامی‌ در قاهره، نامه‌ ویژه‌ای‌ در این‌ باره به مجمع‌ تقدیم کردم، زیرا بدون‌ تردید یک‌پارچه‌ کردن‌ این‌ آیین‌ها تأ‌ثیر خاصی‌ بر همه‌ مسلمانان‌ خواهد داشت.

عده‌ شیعیان‌ در جهان‌ اسلام‌ به‌ بیش‌ از 80 میلیون‌ نفر می‌رسد. حدود 12 میلیون‌ نفر از آنان در کشورهای‌ عربی‌ از جمله عراق و لبنان و یمن و بخش‌ شرقی‌ عربستان‌ سعودی و سوریه‌ و منطقه‌ خلیج‌ فارس‌ به‌ سر می‌برند و برخی‌ قبایلِ‌ شیعه‌ هم‌ در سودان و الجزایر و مصر سکونت‌ دارند. غیر از جهان‌ عرب، شیعیان در کشورهای‌ ترکیه و اتحاد جماهیر شوروی و ایران و پاکستان و هند و چین و اندونزی‌ و سومالی‌ نیز به‌ سر می‌برند.

شیعیان در مناطق‌ مختلف‌ جهان هزاران‌ مؤ‌سسه‌ فرهنگی‌ و کتابخانه‌ عمومی و دانشگاه‌ و انجمن‌ دارند. همچنین‌، نمایندگان‌ و گروه‌هایی‌ از شیعیان‌ در اروپا و آسیای‌ شمالی و آمریکا و مناطق‌ مختلف‌ آفریقا حضور دارند.

شیخ‌ آقا بزرگ‌ تهرانی، از علمای‌ بزرگ‌ تشیع، که‌ در نجف‌ می‌زیست‌ و در سال ‌1389 هجری قمری برابر با1970 میلادی‌ از دنیا رفت، توانست‌ تأ‌لیفات‌ شیعه‌ را در کتاب‌ بزرگی‌ به‌ نام‌ الذریعة‌ إلی‌ تصانیف‌ الشیعة‌ در20 مجلد گردآوری‌ کند، که‌ عنوان‌ ده‌ها هزار کتاب‌ و رساله‌ را در بر دارد.

سیدمحسن‌ امین‌عاملی، عالم‌ بزرگواری‌ که‌ در دمشق‌ می‌زیست، نیز توانست‌ کتابی‌ با نام‌ أعیان‌ الشیعة، تقریباً‌ در27 مجلد، تأ‌لیف‌ کند که‌ احوال‌ و