و شبه افکنی همراه بوده است. خواهش می کنیم تصویر روشنی از علت ورود ارتش سوریه به ما ارائه دهید.
ج. دوباره تکرار می‌کنم که ارتش سوریه بنابه درخواست جبهه ملی و پافشاری آن وارد لبنان شده است. بعد از ورود و در نتیجه حساسیت‌هایی که طرف دیگر به آن دامن زد، اختلافی پیش آمد و به دنبال آن موجی از تردید و شبه‌افکنی و مانند آن شکل گرفت. در حال حاضر و پس از دیدار اخیر ابوعمار، فکر می‌کنم که موضع کنونی و آتی سوریه روشن شده باشد.
س. موضع جناب‌ عالی در قبال تجاوزهای جنبش الصاعقه در لبنان چیست؟
ج. همان‌گونه که گفتم ما درباره سازمان‌های چریکی به‌طور عام و کلی صحبت نمی‌کنیم. می‌دانید که متأسفانه هم در اینجا و هم در شیاح و حیّ ماضی و جنوب و بقاع و در همه‌جا تجاوزهایی صورت می‌گیرد. امّا برای اصلاح اوضاع تنها به‌طور ویژه با آنان صحبت می‌کنیم و بیش از این مقدار را باید خود مقاومت فلسطین و سازمان آزادی‌بخش اقدام به خودانتقادی کنند و به این مسائل رسیدگی کنند. طبیعتاً، ما با این کارها مخالفیم و آن را محکوم می‌کنیم و برای اصلاح اوضاع می‌کوشیم.
س. با توجه به اصل « ﴿ لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ ﴾ » موضع شما در برابر تأسیس دادگاه مدنی اختیاری برای قانون احوال شخصیه چیست؟
ج. « ﴿ لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ ﴾ » یعنی هیچ‌کس را وادار به اسلام آوردن نمی‌کنند. امّا وقتی انسانی اسلام آورد، دیگر حق ندارد به احکام اسلام بی‌اعتنایی کند. معنای « ﴿ لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ ﴾ » به هیچ وجه معنای رایج امروزی در تلویزیون و برخی روزنامه‌ها نیست. « ﴿ لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ ﴾ » یعنی ما هیچ‌کس را وادار نمی‌کنیم که اسلام بیاورد. هرگز نمی‌گوییم که باید مسلمان شوی، وگرنه کشته می‌شوی. امّا وقتی فردی اسلام آورد، باید به احکام اسلام پایبند باشد و حق ندارد آن‌ها را نادیده بگیرد. مسلّماً بی‌اعتنایی به بسیاری از مسائ�� جایز نیست. امروزه، نباید نماز و روزه و حقوق شرعی و غیر آن را بر کسی تحمیل کنیم. قوانین احوال شخصیه نیز تحمیلی نیست. کسانی هستند که به قبرس می‌روند و در آنجا ازدواج غیردینی می‌کنند. ما فقط از ازدواجی که در دادگاه شرعی تحقق یافته باشد، حمایت می‌کنیم، نه چیزی کمتر نه چیزی بیشتر. چه کسی تا به حال دیده است که هنگام ازدواج روحانیون چیز خاصی بر کسی تحمیل کنند؟ هرکس می‌تواند در هر کجا که می‌خواهد ازدواج کند، ولی آیا ما باید از ازدواج غیردینی نیز حمایت کنیم؟ ازدواج مدنی امر لازم و واجبی نیست. از نظر اصولی این طرح خطرناک‌ترین کار است، زیرا دختر و پسر وقتی شیفته و عاشق یکدیگر می‌شوند، چه‌بسا، به برخی پیامدها توجه نداشته باشند و وقتی به‌دور از شروط دینی ازدواج کردند، ممکن است پس از مدتی با مشکل روبه‌رو شوند. در آن هنگام خواهند دید که بازگشت دشوار است و آسیب‌هایی دارد. همان‌طور که گفتم ازدواج در اسلام ساده‌ترین معامله است و تنها میان زن و مرد رخ می‌دهد. زن می‌گوید: «زوّجتُک نفسی بالمهر المعلوم» و مرد نیز آن را قبول می‌کند. این کار هیچ هزینه‌ای ندارد و بسیار آسان‌تر از ازدواج مدنی در دادگاه‌هاست. آیا همه مشکلات و دردهای لبنان با ازدواج کردن دختر مسلمان با مرد مسیحی حل می‌شود؟ فکر نمی‌کنم.